در حال بارگذاری ...
  • نقدغلامرضا رمضانی برنمایش تهمینه اثر بهار جهاندوست

    سربلندی یک نمایش نقالی درستایش فرهنگ غنی پارسی ایران

    ایران تئاتر - غلامرضا رمضانی *: در سالن غیر متعارف و بدیع زورخانه موزه قصر (تهمینه ) را دیدم دور از هیاهوی برخی مدعیانی که این روزها سالن های تئاتر کشور را اشغال کرده اند و متن هایی را به خورد تماشاگرانشان میدهند گاه بی محتوا ،گاه مخدوش و گاه هجو، نمایش تهمینه در قالب نقالی و درستایش فرهنگ غنی پارسی و ایران سربلند است.

    بانوی جوانی به نام بهار جهاندوست  بهمراه پنج کودک  روایت حماسی رستم و سهراب را با آیین پهلوانی  شکیل و پر از انرژی  در گود سنتی زورخانه تصویر سازی کردند . کودکانی که جمع سن اشان به چهل نمیرسید اما شیوا و شگرف واژه های دشوار ابیات شاهنامه را با انعطاف زیبای بدن در  تغییر و چرخش و فرم های دلنشین و استایل های درست به نمایش گذاشتند . عشق نامه درام  از تهمینه ای که  رستم را می پرستد و سهرابش را دلاورانه برای پاسداری از کیان کشور به میدان می فرستد .
        دخترکان شیرین سخن یک به یک میانداری کردند و هر کدامشان  بخشی از  این تراژدی  را روایت کردند . تنها شرح رشد و رویارویی سهراب نبود ،هماوردی سهراب با گردآفرید و رستم و سایرین در پیچ و تاب اندام این کودکان گرم سخن  چنان دلنشین و شگفت آور بود که هر دم بغض راه گلویم را می بست . چه درام جاودانه ایست باب های شاهنامه و چه میزان این دختربچه های شیرین سخن مسلط، گوش نوازی می کردند . تهمینه را که خود جهاندوست بازی می کرد با لحن حزین و لطیف و نقل صحیح رشته های ابیات تشریحی را بهم متصل میکرد . گاه مرشد خوش صدا بر ضرب زورخانه اش ریتم و تمپو را یادآور می شد که خوب و غریب بود . آهنگ مرشد از رگ و پی جانمان عبور میکرد و درونمان را برآشفته و پرهیجان می ساخت .  نوای نی ... سوز دل ساز زهی  در همسرایی گاه به گاه با مرشد و بازی سازان زخمه میزد بر روحمان . به خودت فرو میرفتی که وای که چه متون عمیق و درام گونه ای در ادبیات کهن این کشور هست و برخی از دانایان  غافلند ‌. آب در کوزه و روشنفکران گرد جهان میگردند ‌. افت و فرود در داستان دیر آشنای رستم و سهراب و به جرات میتوان گفت در غالب بخش ها و روایت های شاهنامه آنقدر قدرتمند و صحیح و تاثیرگذار است که میتواند خورد و خوراک سالیانه این مرز و بوم باشد ‌  
        تهنینه واگویه می کند نرد عاشقی اش را با رستم . می نشیند تا دختر کوچک چرخ بزند و همچون نقالان حکایت را ادامه دهد . همینطور ادامه دارد تا رزم رستم و سهرابش ... تهمینه نقش در نقش رستم و سهراب می شود و سوگنامه و نوشدارو و ‌‌‌‌همه اتفاقات .
        کارگردانی بدیع و دیدنی نمایش نقالی نمایش تهنینه  از سوی بانوی هنرمند خانم جهاندوست موفق  و ماندنی بود ‌. کارگردان که خود نقش تهمینه را هم داشت هر لحظه احترام مخاطب را برمی انگیخت  که چگونه یارای این داشته که متنی دشوار ،ادبیات کهن و نثرگونه ، روایت ریتمیک و پهلوانانه را به این کودکان واگذارد و خودش هم همنفس با آنها روی صحنه بماند ‌. حس می کردم عجب اعتماد به نفسی از حضور این بچه ها گرفته و غریب اعتمادی به آنها داده که بی هراس در میانشان بازی می کند و نمی هراسد که ناگاه یکی اشان بماند .‌‌ یکی اشان روحیه ببازد . یکی اشان دلچرکین در حرکات دشوار پهلوانی و نقالی سرخورده شود و پای تداوم نمایش هر دم بلنگد ‌.

      رد پای بهرام بیضایی عزیز با متن زیبای رسم سهراب کشی در نمایش به خواست کارگردان هست و این نیز از نکات مثبت وارزشمند اجرا است . احرایی که نمایشگرانش  همه تماشاچیانشان را شوق زده واداشتند دقایقی بایستند و بی وقفه تشویقشان کنند .  آه و حسرت من که چرا این شیوه نمایش و پاسداشت ارزشی ادبیات کهن حمایت بیشتر نمی شود تا مدام تکرار شود .

    در پایان به دو نکته مهم اشاره می کنم . من سی و چهار سال است که برای بچه ها فیلم می سازم و از بچه ها بازی گرم و طبیعی می خواهم . حس کردم ریسک و توان خانم جهاندوست که بی هراس این هماهنگی بی عیب را بوجود آورده  چه بزرگ و سترک است . حس کردم من هیچ وقت آنطور که باید اینقدر نتوانسته ام پیش بروم . اینکه اشعار فردوسی بزرگ را با واژگان  دشوارش بتوانی  در ذهن و شعور کودکی خردسال نهادینه کنی و اجازه دهی زنده و طبیعی میدان داری کند کارگردانی واقعی است . دلم می خواست این نمایش را همه مردم ایران ببینند تا نخست به عظمت ادبیات ایران بیشتر واقف شوند و دوم بدانند آیین و رسوم در حال فراموشی ایران چقدر می تواند در حال و آینده ایران تاًثیرات نامطلوب بگذارد و کشور را بی هویت کند ‌.این نمایش  امروز و فردا اجرا دارد توصیه می کنم علاقمندان بویژه والدین فرصت تماشای آن را از دست ندهند.

     

     

    * نویسنده و کارگردان سینما




    مطالب مرتبط

    هم‌زمان با روز جهانی زن در تماشاخانه پایتخت

نمایش «منیژه» با نگاهی زنانه به شاهنامه، اجرا می‌شود
    هم‌زمان با روز جهانی زن در تماشاخانه پایتخت

    نمایش «منیژه» با نگاهی زنانه به شاهنامه، اجرا می‌شود

    «منیژه» کاری از گروه نمایشی «چامه» و موسیقی «مهرنوا» است که در قالب نقالی همراه با موسیقی و حرکات نمایشی از 18 تا 20 اسفند در تماشاخانه «پایتخت» مجموعه کنش معاصر به روی صحنه می‌رود.

    |

    نظرات کاربران