در حال بارگذاری ...
  • تاملی بر نمایش گیسو طلا به نویسندگی و کارگردانی بهاره میرزاپور

    زیر تیغ انتخاب: اختیار با کیست؟

    ایران تئاتر- علی رحیمی: «گیسو طلا» پس از حضور موفق در سومین جشنواره تئاتر شهر در سال ۱۳۹۳ و کسب ۴ جایزه بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر مرد، بهترین موسیقی و بهترین طراحی صحنه و نامزدی در بخش نمایشنامه، بازیگری زن و طراحی لباس، بالاخره این فرصت را پیدا کرد تا میان مخاطبان و علاقه مندان جای پا باز کند.

    بشر امروز را به نوعی باید جسدی مدفون شده در زیر خروارها خروار اطلاعات تعریف کرد. اطلاعاتی که همه روز از کانالهای متعدد و متفاوت بر ذهن مستولی می یابند و چون حصاری قدرت تصمیم گیری را از آن خود می کنند. در این ورطه نامیمون بمباران خاکستری و پر از اطلاعات درست و نادرست، موردنیاز و بی استفاده، بی ربط و باربط و ...، موفق کسی است که افسار تعقل را در دست داشته و مسیر درست فکر کردن و درست انتخاب کردن را بشناسد.

    به دیگر سخن، در عصر پرتلاطم امروز، تنها راه رهایی از بن بست «خستگی تصمیم گیری»(Decision fatigue) تعقل است. موضوعی که تلنگر آن را بهاره میرزاپور در قالب یک داستان ساده و بی پیرایه با عنوان «گیسو طلا» به خوبی بر مخاطب زد و با تاکید بر مقوله دهن بینی، تم اصلی خود را بر «غربال انتخاب» بنا نمود.

    نمایش در یک فضای کاملا روستایی و مملو از آرامش و با ایده ای یک خطی، روایتگر داستان دختربچه بازیگوشی می شود که با مادربزرگ و مرغی به نام پرحنا زندگی می کند. روزی یکی از اهالی روستا خبر می آورد که هرکس از کدخدا بهترین پذیرایی را انجام دهد از او صد راس گاو، گوسفند و مرغ هدیه می گیرد. گیسو طلا به وسوسه این جایزه، تصمیم می گیرد دوست و هم بازیش پرحنا را سر ببرد و بپزد. مادربزرگ با این اقدام گیسو طلا مخالفت می کند. او برای یافتن دستور پخت مرغ راهی سفر به ده بالا می شود. در طول مسیر بازگشت گیسو طلا به دلیل دهن بینی با اتفاقاتی روبرو و در نهایت به اشتباه خود پی می برد...

    داستان در نگاه اول بیشتر بسان قصه های فولکلوری است که نقل مجلس مادربزرگ ها در دورهمی های شبانه می شد و خیلی از کودکان نسل گذشته این داستان را با روایتهای مختلف شنیده و در خاطر دارند. به نظر می رسد میرزاپور – با توجه به اینکه عنوان اقتباس در پوستر نمایش درج نشده- بر مبنای همین شنیده ها، نمایشنامه را به رشته تحریر در آورده باشد. چون وقتی با دقت بیشتر داستان را از نظر می گذرانیم بی شک با حک مهر فولکولور به راحتی نمی توان از کنار نام نویسنده فقید آن گذشت. در واقع «گیسو طلا» اقتباسی از یکی از داستانهای صمد بهرنگی با نام «بدنامی» است که در مجموعه ای به نام «تلخون و چند داستان دیگر» در سال 1342 منتشر شد و بهرنگی در آن روایتگر مردی می شود که همسرش از او می خواهد برایش دیزی بخرد و...

    این فراموشی و غفلت که در سایه قصه های مادربزرگ مستور است، اگرچه از منظر حرفه ای بر اثر لطمه می زند، اما در یک نگاه عمیق تر پرده از واقعیتی قابل تامل بر می دارد و آن تاکیدی است که بزرگترها از دیرباز بر مقوله آزاد گذرادن کودکان در انتخاب مسیر درست از نادرست داشته و در فرهنگ بومی مان نسل به نسل انتقال یافته است. بهاره میرزاپور در حقیقت در این نمایش در کسوت یک هادی عمل می کند و قرائن هم نشان داد که در این خصوص به خوبی عمل کرده است.کسب 4 جایزه بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر مرد، بهترین موسیقی و بهترین طراحی صحنه و نامزدی در 3 بخش نمایشنامه، بازیگری زن و طراحی لباس سومین جشنواره تئاتر شهر مزیدی بر این ادعاست.

    بهره گیری از فضای آرام و ساده روستایی، به تصویر کشیدن بی آلایشی و سادگی مردم، استفاده از زبان طنز، نثر مسجع نمایشنامه، موسیقی بومی و ... برای کودکان و نوجوانان کلان شهر تهران که همواره تجربه یک زندگی پرتنش، پراسترس، سریع و پرهیجان همراه آنهاست، محیط مطلوبی خلق کرد تا مخاطب بتواند با طیب خاطر بیشتری بر تم اصلی داستان  متمرکز شود.

    در کنار این تاکید که به نوعی باید آن را کارکرد آشکار یا مانیفست این نمایش بنامیم و برای مخاطب اصلی (کودکان و نوجوانان) پیام آور این موضوع بود که  در بمباران اخبار و اطلاعات شبکه های اجتماعی، راه درست فکر کردن، درست انتخاب کردن و دوری از خوش باوری را بیاموزند؛ مخاطب وابسته نیز از آموزه های آن محروم نبود.  

    کارکرد پنهان نمایش متمرکز بر آزادی عملی است که مادربزرگ گیسو طلا به او داد تا بتواند تجربه کند و مسیر درست را بیابد. موضوعی که خانواده های امروز به دلایل مختلف از جمله بی حوصلگی، کمبود زمان، عدم تمرکز و ... با آن مانوس نیستند و تلاش می کنند تحکم، نصیحت، فریاد و ... جایگزین این مقوله حیات بخش نمایند.

    از منظر علم روانشناسی کودک، آزادی تفکر و آزادی عمل عوامل بسیار مهم و موثری در بروز و ظهور خلاقیت هستند. کودک از همان بدو حضور در جامعه، در هر موضوع مرتبطی باید بیاندیشد، تجربه کند، انتخاب کند و حتی شکست بخورد تا قدرت تعقل و تفکر در وی پرورش یابد؛ و این خانواده ها هستند که می توانند در این مسیر او را یاری کنند.

    بی شک این مقوله هیچ ارتباطی با هدایت سازنده فرزندان ندارد اما بخواهیم یا نخواهیم، او باید یاد بگیرد به دور از تنش، ترس، خجالت و ... فکر کردن را بیاموزد تا در آینده انتخاب های درستی از او شاهد باشیم.

    این نگاه آموزنده بهاره میرزاپور ارزشمند ستودنی و ارزشمند است.




    مطالب مرتبط

    نقدی بر نمایش گرگ سیاه و زشت به کارگردانی ندا نوری

نمایشی که اصلا نمیشه درباره اش نوشت
    نقدی بر نمایش گرگ سیاه و زشت به کارگردانی ندا نوری

    نمایشی که اصلا نمیشه درباره اش نوشت

    ایران تئاتر_علی رحیمی:نمایش «گرگ سیاه و زشت، که اصلا نمیشه درباره اش نوشت» گرچه به واسطه پیشینه درخشان در جشنواره تئاتر شهر و دریافت 3جایزه و کاندیداتوری در 2بخش، هر مخاطبی را در نگاه اول علاقه مند به تماشا کرد، اما آنگونه که باید نتوانست مخاطب را راضی از سالن خارج نماید.

    |

    گفت و گو با عرفان عشوریون کارگردان نمایش گرونیکا:

در حال حاضر فقط به دنبال تجربه اندوزی هستیم
    گفت و گو با عرفان عشوریون کارگردان نمایش گرونیکا:

    در حال حاضر فقط به دنبال تجربه اندوزی هستیم

    ایران تئاتر: عرفان عشیرون اگرچه تازه به عرصه تئاتر وارد شده و دومین کار نمایشی خود را به روی صحنه می برد اما در همین کارها نشان داد که آینده خوبی را برای خود ترسیم کرده است.

    |

    به بهانه آغازین روز برگزاری اولین جشنواره بین المللی جیگی جیگی:

قصه مطرب دوره گردی که از فرش به عرش رسید
    به بهانه آغازین روز برگزاری اولین جشنواره بین المللی جیگی جیگی:

    قصه مطرب دوره گردی که از فرش به عرش رسید

    ایران تئاتر- علی رحیمی: هنرمندان مشهدی با مزین نمودن عنوان اولین جشنواره بین المللی تئاتر عروسکی کشور به نام جیگی جیگی ثابت کردند که که از فرش به عرش رسیدن آنقدرها هم بی حساب و کتاب نیست.

    |

    گذری بر تعاملات ایران و عراق سال 1396:

حضور محسوس تئاتر در تعاملات فرهنگی ایران و عراق
    گذری بر تعاملات ایران و عراق سال 1396:

    حضور محسوس تئاتر در تعاملات فرهنگی ایران و عراق

    ایران تئاتر: در سال 96 هنرمندان دو کشور عراق و ایران تعاملات بسیار خوبی با یکدیگر داشتند که نتیجه آن حضور مستمر هنرمندان عراقی در جشنواره های تئاتر ایران و نیز حضور هنرمندان ایرانی در شهرهای مختلف عراق بود.

    |

    کوروش نریمانی در گفت و گو با ایران تئاتر پاسخ داد:

راز موفقیت در جذب مخاطب تئاتر چیست ؟
    کوروش نریمانی در گفت و گو با ایران تئاتر پاسخ داد:

    راز موفقیت در جذب مخاطب تئاتر چیست ؟

    ایران تئاتر- علی رحیمی: کوروش نریمانی نویسنده نمایشنامه پرمخاطب جن گیر در خصوص راز موفقیت در جذب مخاطب تئاتر معتقد است: اشراف به خصوصیات و ویژگی های تیپ های اجتماعی و ماجراهای متنوع و خاص یک جامعه ، برای یک نمایشنامه نویس یک اصل است.

    |

    سهم تئاتر در مطبوعات استانی چقدر است

وعده مطبوعات استانی برای حمایت حداکثری از تئاتر
    سهم تئاتر در مطبوعات استانی چقدر است

    وعده مطبوعات استانی برای حمایت حداکثری از تئاتر

    ایران تئاتر- علی رحیمی: همزمان با برگزاری نمایشگاه مطبوعات، تعدادی از مدیرمسئولان و سردبیران نشریات استانی در گفت و گو با ایران تئاتر وعده حمایت حداکثری از تئاتر استانها دادند.

    |

    نظرات کاربران