در حال بارگذاری ...
  • نگاهی به نمایش «دوپامین» به کارگردانی رضا فوادی

    انگیزه لازم بودن، غریزه استثنایی یک موجود زنده است که فکر می‌کند

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: اجتماع و مردم در سیر تاریخ همیشه منبعی قابل توجه برای پرداخت به مسائل مهمی از جمله تاریخی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی بوده است. جایگاهی که همیشه این قابلیت را دارا بوده تا اشاره به کنش‌های جمعی و یا فردی تعریفی مشخص را ارائه بدهد. تعریفی که در آن لزوم شکل گرفتن اتفاق‌ها دلیل موجه‌ای از هر نظر بوده است.

    اصولا واکاوی مسائل موجود در بین جوامع بشری حکم مواد اولیه را برای تولید یک اثر یا محصول دارد، به گونه‌ای که مقدار و خاصیت هر عنوانی با در هم آمیزی موارد آن موضوع لحن مشخصی را تعریف می‌دهد. حال به دلیل اهمیت اجتماع و کارکردش در بین مردم این رویکرد از قوانین و آدابی برخوردار است که در آن کنش‌ها و واکنش‌ها با پیش آمدن رخدادهایی شکل می‌گیرد به طوری که این کارکرد قابلیت آن را دارد که شرایط را در برهه‌ای از زمان تغییر داده و مسیر آن جامعه را به سوی دیگری هدایت کند. لذا بنابر این دلیل تحلیلگران و مفسران اجتماعی که به چند شاخه تقسیم می‌شوند تلاش می‌کنند تا آن اتفاق یا رویداد را از منظر خود مورد بررسی قرار داده و به نتیجه‌ای در جهت رفع مشکل و یا تقویت آن برسند. البته در این میان مقوله فرهنگی نیز قبول مسئولیت کرده و با تولید محصولات خود می‌کوشد تا از زاویه‌ای فراگیر به مسائل موجود پرداخته و به نوعی آینه‌ای تمام نما در مقابل دیدگان مخاطب‌های خود قرار بگیرد. در واقع این کنش فرهنگی در خود زیر مجموعه‌هایی دارد که هم راستا با سوژه اثر پیش می‌روند تا دلایل نگاه خود را با صحنه‌ای از نمایش و یا سکانسی از فیلم و یا خلق اثری در ساختار هنرهای تجسمی بازگو کنند. لذا اهمیت ساختار فرهنگی با در نظر گرفتن تاریخ، اجتماع و فرهنگ دچار درهم تنیدگی می‌شود تا این مجال حاصل شود که اثری در جریان دگردیسی خود شرح حالی از جهان پیرامون باشد  و نه تاکید بر موضوعی خاص. حال این بررسی‌ها متعلق به برهه خاصی از زمان نیست زیرا این تولید، فرآیندی جهان شمول در طول زمان است که آینده را نیز شامل می‌شود. آینده‌ای که مسیر خود را از تبعات و تصمیم‌های گذشته و حال وام می‌گیرد.

     

    نمایش «دوپامین» بی‌شک اثری اجتماعی انتقادی است که مسیر خود را با واکاوی و زیر ذره‌بین قرار دادن مسائل طی می‌کند تا فارغ از هر گرایش و پند و اندرزی به شرح حال رخدادهای جامعه و مردم اشاره کند. در واقع این اثر کوشیده است که برای جهت فکری خود در مقام قضاوت قرار نگیرد و تنها از طریق شرح اتفاق‌هایی از زندگی شخصیت خود بعنوان راوی استفاده کرده و ماجراهایی که اجتماع در آن تاثیر مستقیم دارد را نشان بدهد. حال باتوجه به این موضوع ساختار نمایشنامه این اثر را باید از نگاهی انتقادی و از نگاهی انسانی که اجتماع و معضلاتش در هر دو موضوع دخالت دارند قلمداد کرد. شخصیت اصلی این نمایش یعنی «ذبیح» یکی از زخم خورده‌های روزگار معاصر خود است که در اثر ندانم کاری‌هایش سر از بیراهه در آورده و در موقعیت مکانی اثر در بخش «زیرهشت» زندان حضور دارد. حال این تعریف از موقعیت زمان و مکان که شخصیت در آن واقع شده نقطه ابتدایی مسیر نمایش است که مشخص می‌کند مخاطب در چه جایگاهی قرار خواهد گرفت. لذا اهمیت دراماتیک اثر از لحظه اول با کنش‌هایی از این شخصیت آغاز می‌شود که جهان پیرامون خود را لحظه به لحظه شرح می‌دهد و از اوج و فرودهای خود در زندگی می‌گوید. شخصیت پردازی در نمایش از نکات قابل توجه است که نویسنده کوشیده تا با استفاده از جهان پیرامون برای این شخصیت فضایی را طراحی کند که پرده از یک سری اتفاق‌های جدی جامعه بردارد. در واقع شخصیت اصلی اثر، نماد و نمونه‌ای از بعضی انسان‌های زمان حال است که همه چیز را در کسری از ثانیه از دست می‌دهند و بعد از مدتی برای نداشته‌های خود بر سر زمین و زمان فریاد می‌کشند. در واقع با این داشته‌ها، جهان نمایش تلاش کرده است تا اثری خوانا و روان را با ارائه جزئیات روی صحنه آورد. البته نباید از این نکته به آسانی گذشت که محتوای مناسب و ترفندهای دراماتیک موجود سبب شده تا شخصیت «ذبیح» برای مخاطب بیشتر باورپذیر شود. زیرا این شخصیت به گونه‌ای بر اساس طراحی میزانسن‌ها برون‌ریزی می‌کند که مخاطب تصور می‌کند هر روز از اخبار زندگی این جنس از انسان‌ها در جامعه می‌شنود و واکنشی در مقابل آن شنیده‌ها از خود بروز می‌دهد.

     

    حال در ساختار این برون ریزی، شیوه «مونولوگ» بهترین راهکاری است که این اثر در اختیار گرفته تا بتواند ریتم را براساس آن تنطیم کرده و شدت تاثیر اتفاق‌ها را در خط سیر روایت بیان کند. البته در این تنظیم شرایط هم راستایی دیالوگ‌ها و موقعیت‌ها به گونه‌ای اثرگذار هستند، به طوری که شخصیت در ازای حرف‌های خود واکنش‌های متفاوتی را نشان می‌دهد تا به شکلی مفهوم نام نمایش یعنی «دوپامین» که همان هسته تمایلات نیازهای حیاتی او است که از طریق آنها انگیزه لازم را به دست می‌آورد در ذهن مخاطب تداعی معنای درستی را پیدا کند. بنابراین باید اذعان داشت این اثر فارغ از داشته‌های دراماتیک خود به بحث روانشناسانه جامعه نیز پرداخته تا بتواند شخصیت خود را بیشتر به ما نزدیک کند. لذا باید این گونه تصور کرد که در جهان اثر، مخاطب در مقام شاهدی واکنش‌گر قرار دارد. زیرا انتقال داده‌های نمایش در مدت زمانی مشخص به سوی به شکل فشنگ‌های یک تیربار پرتاب می‌شود.

    بنابراین نمایش «دوپامین» اثری کنش‌گر، اعتراضی و البته برون گرا است که بر خلاف روند جاری اکثر نمایش‌ها، از درون به بیرون پوست اندازی می‌کند تا بتواند عمق فاجعه را از فرد به جمع که همان جامعه است معرفی کند. لذا در این راستا طراحی صحنه و لباس هم مسیر با موقعیت مکانی است که این فرآیند از قوانین یک درام نشات می‌گیرد. قوانینی که به ما می‌گوید شخصیت «ذبیح»، شخصیتی شبه مستند است که نمونه واقعی آن اکنون در زندانی واقع در جنوب کشور روزگار می‌گذراند و هنوز هم چشم به فردا دارد.  

     

     

     

     




    مطالب مرتبط

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با رضا فوادی کارگردان نمایش «دوپامین»

تلاش برای رسیدن به زبانی که مورد توجه نسل جوان  باشد
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با رضا فوادی کارگردان نمایش «دوپامین»

    تلاش برای رسیدن به زبانی که مورد توجه نسل جوان باشد

    ایران تئاتر: انسان بر اساس شاخص‌های درونی و بیرونی خود دچار پیچیدگی‌ها و البته فراز و نشیب‌های بسیاری است. اوج و فرودهایی که قابلیت دارند تا هر چیزی در ثانیه تغییر داده و مسیری نو را نشان بدهد. حال ضمیمه این لزوم تصمیم و خواسته است که بنابر ضرورت بودن یا نبودن پیش رو قرار ...

    |

    نگاهی به نمایش «شهر تنهایی من» به کارگردانی حسن عسگری

پنهان کاری و تاوان دادن دو گزینه محرک فراموش شدن هستند
    نگاهی به نمایش «شهر تنهایی من» به کارگردانی حسن عسگری

    پنهان کاری و تاوان دادن دو گزینه محرک فراموش شدن هستند

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: شرایط فردی و جمعی در هر زمانی بعنوان یکی از کارکردهای مهم برای انسان‌ها تلقی می‌شود که در لحظه آنها کنش و واکنش‌های متفاوتی را از خود بروز می‌دهند. حال این موضوع در بستر اجتماع و رویارویی افراد با یکدیگر متفاوت و حتی متمایز است به شکلی که باور درون ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با حسن عسگری کارگردان و بازیگر نمایش «شهر تنهایی من»

جهان رازآلود امروز، تحت تاثیر اشک‌ها و لبخندهای یک انسان مدرن است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با حسن عسگری کارگردان و بازیگر نمایش «شهر تنهایی من»

    جهان رازآلود امروز، تحت تاثیر اشک‌ها و لبخندهای یک انسان مدرن است

    ایران تئاتر: جامعه و مسائل پیرامون آن را می‌توان دراماتیک، هزارتو و مالامال از اتفاق‌هایی است که جاومع بشری را دچار خود کرده است. حال در این میان روابط بین انسان‌ها بعنوان محرک‌های هدایت شده در این مسائل جای می‌گیرند که هر کدام سعی در پنهان و یا افشا کردن رازهایی دارند که ...

    |

    نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی ملیکا رضی و پیمان یاقوتی

درک درونی، تاوان متقابل یک تجربه طولانی مدت از شرایط موجود است
    نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی ملیکا رضی و پیمان یاقوتی

    درک درونی، تاوان متقابل یک تجربه طولانی مدت از شرایط موجود است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: گاهی برای پیشرفت و درک شرایط باید از اصولی پیروی و آن را جهت آگاهی در مسیری مشخص هدایت کرد. آثار مهم و قابل توجه در هر گونه‌ای حرف‌های زیادی برای خود دارند. حال اهمیت آنها در زمانی افزوده می‌شود که آن آثار بتوانند به شکلی چند وجهی ذوق مخاطب را ترغیب به ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با ملیکا رضی از کارگردانان نمایش «شب بخیر مادر»

علاقه زیادی به ساختارشکنی دارم
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با ملیکا رضی از کارگردانان نمایش «شب بخیر مادر»

    علاقه زیادی به ساختارشکنی دارم

    ایران تئاتر: اهمیت آنکه در جهان نمایش به آثاری مهم توجه شود یک خواسته اصولی و لازم است. زیرا ساختار درست و قابل توجه چنین آثاری است که به هنرمندان این عرصه در زمان اکنون این اجازه را می‌دهد که خود را محک زده و حتی با نگاهی نو نمونه‌ای از آن آثار را تولید کنند.

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محسن قصری از کارگردانان و بازیگر نمایش «کانفیدنشیال»

در جهان غیر مادی پرواز تنها با بال چپ ممکن نیست
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محسن قصری از کارگردانان و بازیگر نمایش «کانفیدنشیال»

    در جهان غیر مادی پرواز تنها با بال چپ ممکن نیست

    ایران تئاتر: هویت دنیای مدرن و جوامع بشری که هر لحظه بنابر خواسته‌هایشان تغییر دارد ایجاب می‌کند که باید با دقت بیشتری جهان پیرامون و انسان‌ها از هر نظر مورد بررسی قرار داد. البته در این زمان آنچه که بیشتر مورد توجه قرار دارد موقعیت‌ها و جایگاهی است که انسان به خود اختصاص ...

    |

    نگاهی به نمایش «کانفیدنشیال» به کارگردانی سپیده گل تراش‌نژاد و محسن قصری

همیشه رمزآلود بودن ملاک ابهام و غریبه بودن نیست
    نگاهی به نمایش «کانفیدنشیال» به کارگردانی سپیده گل تراش‌نژاد و محسن قصری

    همیشه رمزآلود بودن ملاک ابهام و غریبه بودن نیست

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: رمزآلود بودن جهان هستی این اجازه را به انسان می‌دهد که خود را برای کشفی بی‌انتها آماده کرده و جهت تشریح آن به مناظره‌ای در مقابل سایرین بنشیند تا حرف خود را به اثبات برساند. حال در این مجال گاهی خلق و خوی آدمی این مسیر را در ازای تصمیمی به ناکجا آباد و ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با عادل عزیزنژاد کارگردان نمایش «بچه خور»

لطفا جهت مشاهده جزئیات، ذره‌بین را ابتدا به سمت خود بگیرید
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با عادل عزیزنژاد کارگردان نمایش «بچه خور»

    لطفا جهت مشاهده جزئیات، ذره‌بین را ابتدا به سمت خود بگیرید

    ایران تئاتر: لزوم ارتباط بین انسان‌ها بی‌شک یکی از کنش‌های قابل تامل و مهم است که از جز به کل آن تحت تاثیر اتفاق‌های بی‌شماری در تاریخ و اجتماع رقم خورده است. اهمیت رویارویی هر یک از افراد جامعه با یکدیگر موقعیتی است که نه تنها در جهان نمایش بلکه در جهان واقعی نیز تحلیلی ...

    |

    نگاهی به نمایش «بچه خور» به کارگردانی عادل عزیزنژاد

ارزش‌های قراردادی معنای یک ضد ارزش دائمی می‌دهد
    نگاهی به نمایش «بچه خور» به کارگردانی عادل عزیزنژاد

    ارزش‌های قراردادی معنای یک ضد ارزش دائمی می‌دهد

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان هستی و در کنار آن جهان انسان‌ها از هر نظر نسبت به گذشته خود در زمان حال وضعیتی متغیر دارند. بنابراین نمی‌توان انتظار داشت که شرایط با فضایی یکنواخت پیش برود. حال این خصیصه در زمان اکنون و بین انسان‌ها نیز جریان دارد که آنها سعی در تغییر روزانه ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با داود اسدالهی کارگردان نمایش «راز پنهان»

شخصیت سیاوش شاه بیت شاهنامه است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با داود اسدالهی کارگردان نمایش «راز پنهان»

    شخصیت سیاوش شاه بیت شاهنامه است

    ایران تئاتر: اهمیت نگهداری از فرهنگ، آیین و سنت‌ها جزو مواردی است که باید به آن نگاه ویژه و قابل توجه‌ای داشت. زیرا این لازمه‌ها سبب خواهند شد که در سراسر این جهان داشته‌ها و فرهنگ هر کشوری به سایرین معرفی شود. لذا هنرمندان کشورمان باید بکوشند تا این امر لازم را به تصویر، ...

    |

    نظرات کاربران