در حال بارگذاری ...
  • نگاهی به نمایش «گوریل» به نویسندگی و کارگردانی مهدی رضایی

    نرخ ارزش هویت انسان این روزها نوسان محسوس دارد

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: برداشت آزاد تعریف نگاهی نو به اثری است که در خود شاخص‌هایی برای پروراندن در زمان دیگر را فراهم می‌آورد. نگاهی که می‌تواند برگرفته از تمامی تاثیراتی باشد که در مقوله‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جریان دارد. حال ثمره این کنش از سوی نویسندگان و کارگردان‌ها لازمه‌ای پیش می‌آورد تا مخاطب امروز نسبت به شرح اتفاق‌ها آگاهی کاملی پیدا کند.

    رویکرد جوامع بشری درباره پدیده‌ای به نام «تغییر» آن است که بتوانند درباره موضوعی نوآوری را پیش آورند تا حرف وهدفشان تاثیرگذاری بیشتری را شامل شود. حال این نگاه می‌تواند ثمرات زیادی را با خود به همراه داشته باشد که یک جامعه را تحت تاثیر خود قرار داده و به نوعی فضایی را فراهم آورد تا این دیدگاه به الگویی برای سایرین شود. البته پیش آوردن این موضوع باید از نکات و قوانینی پیروی کند که ماحصلی قابل رویت و صدایی واضح برای شنیدن باشد. لذا در امر تغییر و تحول، بحث پژوهش، جستجو از مواردی هستند که بدون آنها این شاخص کاربردی درجه اطمینان مخاطب را پایین می‌آورد زیرا تمامی موارد مورد استفاده از عمقی سطحی برخودار بوده و تاریخ مصرفی کوتاه دارند. بنابراین در مقوله فرهنگ و هنر و بخصوص مدیوم‌های تصویری همچون تئاتر و سینما آگاهی کامل نسبت به موضوع و کارکردهای آن از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. نویسندگان و کارگردان‌ها با رجوع به آثار قابل اتکا در جهان ادبیات و شکل دادن زاویه دید جدید به محتوا قصد آن را دارند تا مخاطب نسبت به خلق اثری نو شگفت زده کنند. در واقع این کنش یکی از کارکردهای این است عصر که در جهان بسیار مورد استفاده بزرگان این عرصه و جوانان پیش قدم بوده و خواهد بود. اهمیتی که می‌تواند تا سال‌های سال در ذهن مخاطب باقی بماند که ماندگاری تنها وام دار یک کنش و دقت نظر است تا ترغیب شدن به تماشای اثری همیشه گیرا و جذاب باشد. لذا باید این نکته را متذکر شد، کنکاش در سوژه، پرداخت مناسب و ارائه کارآمد محصول سه ضلعی هستند که در مقوله برداشت آزاد و یا همان تغییر قوانینی هستند که هرگز متغییر نبوده و تا همیشه جایگاهی ثابت دارند.

    نمایش «گوریل» با تمایزهای بسیاری که پیش آورده سعی دارد تا بر اساس تحقیق و پژوهش رویکرد جدید خود را با داشته‌هایش به مخاطب که یکی از دارایی‌های اصلی تئاتر به حساب می‌آید تقدیم کند. حال برای آنکه این تصمیم با به فعل درآوردن دیدگاهی مشخص معرفی شود نویسنده این اثر که همان کارگردان است به برداشت آزاد یکی از نمایشنامه‌های مطرح جهان یعنی «گوریل پشمالو» نوشته یوجین اونیل پرداخته است. البته شاید بتوان ادعا داشت که این نمایش با آنکه چنین عنوانی را یدک می‌کشد، در واقع جهانی را در خود جای داده که تفاوت‌های بسیاری با متن اصلی دارد و بیشتر شبیه گرته برداری است. در واقع جهان متن این اثر دچار دگرگونی محض شده، زیرا تمام شاخص‌های دراماتیک آن با زیربنایی نو جان گرفته و ساختار اصلی تحولات بسیاری را شامل شده تا همه چیز در معنا نیز به درستی تعریف شود. جهان متن اثر بی‌شک تحت تاثیر شکل‌گیری روابط است که در آن اتفاق‌ها بنابر تغییر موضع موقعیت جا به جا شده و در ضلع دیگری قرار می‌گیرد. البته یکی از کارکردهایی که باعث می‌شود این جا به جایی تاثیرات قابل توجه‌ای را عیان کند موقعیت مکانی است. موقعیتی که سبب می‌شود تا شخصیت‌ها هر کدام از زاویه دید خود جهان و انسان‌هایی که با در نظر گرفتن امیال و دارایی‌های در ساخت و ساز آن دست دارند را مورد ملامت قرار بدهند. بنابراین می‌توان به این نکته اشاره داشت که نمایش «گوریل» جهانی مملو از اعتراض، برون ریزی و تشریح اتفاق‌ها است. کارکردی که شخصیت‌ها را بی آنکه خود بخواهند بر روی موجی سوار می‌کند که بیشتر نسبت به نداشته‌های خود و به کسانی که آنها را در استثمار خود درآورده‌اند بفهمانند در واقع آنها هستند که چرخ جهانی هستی را در زمانی مشخص به حرکت در می‌آورند و نه آن‌هایی که پول‌های دسته شده را در بانک‌ها و یا جیب‌هایشان انباشته کرده‌اند.

    بنابراین در این نمایش ما شاهد نبرد نظام سرمایه داری و جامعه پایین دست خواهیم بود. جامعه‌ای که تمام تلاش خود را به کار می‌بندند تا برای خانواده خود مایحتاجی در حد توان را فراهم کند. شخصیت‌های این اثر از کاربردی‌ترین اجزای این درام به شمار می‌آیند، زیرا آنها هستند که در ظاهر کارکنان آتش کار یک کشتی در زیرین طبقه‌ با تلاش فراوان مشغول کار بوده و با دریافت وجه از انسان‌های نظام سرمایه داری روزگار می‌گذرانند. حال این تقابل انسانی باتوجه به تمهیداتی دچار لازمه‌های دراماتیک می‌شود که برون ریزی و سر دادن اعتراض به شرایط موجود لحظاتی بسیار باورپذیر را برای شاهد این رویداد یعنی مخاطب پیش می‌آورد. در واقع هدف نویسنده و کارگردان از خلق این اثر آن است که دو قشر تاثیرگذار یک جامعه را برای مدت زمانی مشخص روبروی یکدیگر قرار داده تا از این مبارزه هدف مشخص خود را نسبت به شگردهای معنایی نمایان کند.

    استفاده از امیال انسانی، ضعف و قوت انسان در برابر خواسته‌ها از دیگر اجزایی که حضور پُر رنگ قهرمان و ضدقهرمان را در اثر فراهم می‌کند تا این دو با توانایی خود بعنوان یک گلادیاتور با یکدیگر جنگیده و هر کدام سهم‌شان را از جهان هستی و انسان‌های پیرامونشان بگیرند. جهان اثر پیش از آنکه بتواند از قابلیت‌ها حرف به میان آورد، معرف جهان شخصیت‌ها است که محور اصلی نمایش را در دست دارند. شخصیت‌هایی که در هر کدام از گروه‌های اشاره شده کنش شان نسبت به شرایط جمعی تا آخرین لحظه ادامه دارد مگر آنکه حرف تامین آینده هر کدام از اعضا بخصوص جامعه پایین دست به میان می‌آید. حال در این مجال است که شرایط تغییر کرده و انسان‌ها با تغییر هویت خود جایی دیگر در گروه روبرو با سراب تامین پیدا می‌کنند. لذا رویارویی قهرمان این درام یعنی «یَنک» و ضدقهرمان آن «میلدر داگلاس» جذابیت‌های اثر را با پیش آمدن چینی شرایطی دوچندان می‌کنند. جذابیت‌هایی که با تاکید بر پایه تنظیم و طراحی درست ریتم پیش می‌رود. بنابراین ریتم، مهمترین شاخصه در شیوه اجرایی کارگردان است که با استفاده از این تمهید لحظه‌ای به مخاطب اجازه نفس کشیدن نمی‌دهد. البته این نکته را باید یادآور شد که مهمترین مسئله در ساختار محتوایی نمایش متوجه هویت انسان است که گاهی در ازای داشتن نداشته‌ای فراموش می‌کند که با چه گذشته‌ای به زمان حال رسیده است.

    البته باید اذعان داشت کارگردان اثر میزانسن‌های خود را با در نظر گرفتن ریتم، کنش محتوا و شیوه اجرایی در نظمی مطلق لحاظ کرده است. کارکردی که در استفاده درست از برداشت آزاد یا همان تغییر بر باورپذیر شدن مخاطب و نتیجه گیری مناسب اثر مُهر تایید زده است.

          




    مطالب مرتبط

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با مهدی رضایی نویسنده و کارگردان نمایش «گوریل»

مسئله هویت یکی از بحران‌های جامعه بشری امروز است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با مهدی رضایی نویسنده و کارگردان نمایش «گوریل»

    مسئله هویت یکی از بحران‌های جامعه بشری امروز است

    ایران تئاتر: جستجو و واکاوی در نمایشنامه‌های مطرح که نویسندگان تاثیرگذار آنها را نوشته‌اند این قابلیت را ایجاد می‌کند تا هنرمندان عرصه نمایشی بتوانند اثری متفاوت را خلق کنند. حال این برداشت آزاد سبب می‌شود که مخاطب‌های امروز بتوانند درک درستی از آن بدست آورند و باورپذیری ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با آتنا تندرو بازیگر نمایش «گوریل»

جهان‌ بینی اثر به شرایط حاضر جهان بسیار نزدیک است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با آتنا تندرو بازیگر نمایش «گوریل»

    جهان‌ بینی اثر به شرایط حاضر جهان بسیار نزدیک است

    ایران تئاتر: جهان بازیگری از جمله جهان‌هایی است که با سایر داشته‌های پیرامون دچار در هم تنیدگی است، به طوری که حتی ذات درونی را هم درگیر خود می‌کند. در واقع حس جستجوگری افراد این جهان سبب می‌شود تا مخاطب با زاویه‌های بسیاری درباره شخصیت، کشور و یا هر موضوع دیگری آشنا شده و ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدنیما مظاهری کارگردان نمایش «نوشت سر»

سیال شدن در زمان و مکان برایم یک عادت دائمی و دوست‌ داشتنی است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدنیما مظاهری کارگردان نمایش «نوشت سر»

    سیال شدن در زمان و مکان برایم یک عادت دائمی و دوست‌ داشتنی است

    ایران تئاتر: تاثیرات جهان هستی جزو مواردی است که هرگز نمی‌توان آن را نادیده گرفت. زیرا این تاثیرات سبب خواهند شد تا آدمی جهان‌های بسیاری را تجربه کرده و از هر کدام از آنها اندوخته‌ای برای خود به دست آورد. لزوم ارتباط با این تجربه کنشی مستقیم است که در زندگی روزانه با پیش آمدن ...

    |

    نگاهی به نمایش «آینه برعکس» به کارگردانی و بازیگری علی هادیپور

روال عادی جهان امروز، روایت واکاوی درون و پیرامون است
    نگاهی به نمایش «آینه برعکس» به کارگردانی و بازیگری علی هادیپور

    روال عادی جهان امروز، روایت واکاوی درون و پیرامون است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: عصر معاصر، عصری پیچیده و رازآلود است. عصری که در آن همه چیز در ازای داده و یا داشته‌ای معیار قرار داده می‌شود تا انسانیت ملاکی برای تشخیص باشد. لذا هر چقدر که انسان در مدرنیته غرق شود به طور حتم زمان رهایی تاریخی نامشخص را نشان خواهد داد. بنابراین از ...

    |

    نگاهی به نمایش «دو جلاد» به کارگردانی محمود یوسفی

تبعیت از باورها و خواسته‌های درونی تاوانی فراگیر و بیرونی دارد
    نگاهی به نمایش «دو جلاد» به کارگردانی محمود یوسفی

    تبعیت از باورها و خواسته‌های درونی تاوانی فراگیر و بیرونی دارد

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: گاهی شرایط و موقعیت‌های نابسامان اجتماعی سبب می‌شود که انسان‌ها در ازای داشته‌ها و نداشته‌های خود با روزگار و جهان پیرامون خود به شکلی متفاوت روبرو شوند. دلیل این رویکرد به نوعی بیانگر تناسب بین درون و بیرون انسان‌ها است که می‌تواند شرح حالی را ...

    |

    نگاهی به نمایش «حجم غلیظ» به کارگردانی منصور صلواتی

شرح واگویه‌های درونی یک انسان معاصر که هوایش را از جهان پیرامون تنفس می‌کند
    نگاهی به نمایش «حجم غلیظ» به کارگردانی منصور صلواتی

    شرح واگویه‌های درونی یک انسان معاصر که هوایش را از جهان پیرامون تنفس می‌کند

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان با تمام داشته‌ها و نداشته‌هایش در مدرنیته و با تمام ادعاهایش درباره آنکه در لحظه اکنون جهان در بهترین حالت خود قرار دارد باید گفت که هرگز این طور نیست. زیرا هویت انسان در این عصر بیشتر از هر زمان دیگر مورد هدف قرار گرفته و به نوعی در حال فراموش ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با منصور صلواتی نویسنده و کارگردان نمایش «حجم غلیظ»

تاکید بر بی‌هویتی انسان مدرن در جامعه ای معناباخته
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با منصور صلواتی نویسنده و کارگردان نمایش «حجم غلیظ»

    تاکید بر بی‌هویتی انسان مدرن در جامعه ای معناباخته

    ایران تئاتر: جهان درون انسان‌ها همچون رایانه‌های عصر مدرن دارای حافظه درونی و بیرونی است که به فرخور زمان داده‌های خود را در اثر اتفاقی از دست می‌دهند و در ازای رخدادی عدادی از آنها را در خود برای همیشه نگهداری می‌کنند. حال این موضوع سبب خواهد شد که انسان همیشه در کنکاش این ...

    |

    مهدی رضایی به ایران تئاتر گفت:

به‌خاطر دانشجویان اجرای «انواع مرغابی»در آبان ماه تداوم دارد
    مهدی رضایی به ایران تئاتر گفت:

    به‌خاطر دانشجویان اجرای «انواع مرغابی»در آبان ماه تداوم دارد

    کارگردان نمایش «انواع مرغابی» ضمن اعلام این خبر که برای دانشجویان تخفیف در نظر گرفته شده است گفت که اصرار داشتیم اجرای نمایش در آبان‌ماه تداوم داشته باشد تا دانشجویان بتوانند به تماشای آن بنشینند.

    |

    نظرات کاربران