در حال بارگذاری ...
  • نگاهی به نمایش «مودیلیانی» به کارگردانی علیرضا یزدانی

    پیکاسو به چشم ژان یک شخصیت منفور است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان انسان‌های شناخته شده بر حسب اتفاق‌هایی که در آن رخ می‌دهد مملو از موقعیت‌هایی است که هواداران آن‌ها هرگز تجربه نکرده‌اند اما در مقابل بسیار به این موارد تعصب دارند.

    تفاوت ندارد که هوادار در چه دسته و گروهی باشند، بلکه مهم این است که گاهی آن شخصیت و اعمال او را از زاویه یک انسان نگاه می‌کنند و گاهی در مقام یک قهرمان می‌خواهند تا الگویشان همیشه در مرتبه اول باشد. درست مانند اینکه بخواهند همیشه به آن شخص تاسی کنند.اجتماع توده‌ای در هم تنیده است که در خود اتفاق‌ها، موقعیت‌ها و ماجراهایی را شکل می‌دهد که در آنها مقوله‌های فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و هنری وجود دارد. اتفاق‌هایی که در پاره‌ای از مواقع چند مقوله را در خود جای داده تا آن اتفاق را بتوان از چند جهت مورد بررسی و تحلیل قرار داد. البته بعد تاریخی به طور معمول در تمام رویدادهایی که در سطح جهان رخ می‌دهد از این داشته تبعیت می‌کنند، زیرا بالاخره باتوجه به مقوله زمان ثبت در جان تاریخ شده‌اند. رویکردی که بی‌شک دستمایه‌ای می‌شود تا انسان‌هایی که در دوران بعد از حیات افراد موردنظر با آن رخدادها روبرو می‌شوند بتوانند پردازش مناسبی را صورت بدهند. حال این ضرورت در جهان هنر و مدیوم‌های مختلف زمان بسیاری است که کاربرد دارد و هر هنرمندی باتوجه به قابلیت‌های خود به موضوع مورد علاقه خود می‌پردازد که البته مدیوم‌های تصویری چون تئاتر و سینما از جنبه تاثیرگذاری بیشتری برخوردار هستند. لذا آگاهی داشتن از جزئیات لازمه پرداخت را حساس و البته کارآمد می‌کند. با این توضیح که اگر شخصی یا اتفاقی بخواهد بعنوان سوژه یک اثر به شمار آید باید مطالعات وسیعی درباره آن صورت بگیرد تا مخاطب فارغ از داشته‌های خود بهتر بتواند به عمق ماجرا رسیده و درباره سوژه موردنظر نگاه و رای خود را اعلام کند. بنابراین باید بدانیم که جسارت پرداخت یک سوی قضیه است و باورپذیری مخاطب سوی دیگر که در ازای داده‌های مناسب ارتباط کامل با یک اثر صورت می‌گیرد، در غیر این صورت چنین عملکردی نشان از آب در هاون کوبیدن دارد.

    نمایش «مودیلیانی» از جمله آثاری است که در خود پتانسیل‌های تاریخی و هنری را جای داده تا بتواند به زندگی یکی از شخصیت‌های اثرگذار هنر نقاشی بپردازد. شخصیتی که در کنار یکی از نقاش‌های مطرح تاریخ یعنی «پیکاسو» زیست کرده و با آن روزگار گذارنده است. جهان متن این اثر در ساختار اصلی خود با رعایت خواص تاریخی و هنری زندگی و روزگار «مودیلیانی» یکی از نقاش‌های چیره دست را در درامی با شرح اتفاق‌ها روایت می‌کند و از راز و رمزهایی می‌گوید که می‌تواند برای مخاطب جالب به نظر برسد. بنابراین در ابتدا سعی شده است در این نمایش فضای محتوایی با وام گرفتن از داشته‌های تاریخی و هنری آن زمان شخصیت‌های خود را تعریف داده تا صحنه نمایش جایگاهی شود برای آنکه اهمیت این پرداخت به درستی حس شود. لذا برای این باورپذیر بودن، موقعیت مکانی و زمانی جزو عناصری هستند داده‌های خود را با زمان زندگی این شخصیت در محتوا تطبیق داده تا ساختار روایی اثر با دلایل دراماتیک آن هم سو پیش بروند. البته این کنش از سوی نویسنده و کارگردان جزو یکی از تصمیم‌هایی است که شکل و نوع محدوده ارتباط شخصیت‌ها را نیز مشخص می‌کند تا واکنش‌های متقابل بتوانند داشته‌های روایت را نه به شکل قصه گویی بلکه در قالبی روایی هدایت کنند. حال در این میان نقش ارتباط، شکل گیری اتفاق‌ها و واکنش سه موضوعی هستند که تمامی موارد این اثر را تحت تاثیر خود قرار می‌دهند. جهان اثر با استفاده از مقوله تخیل در عالم خواب شخصیتی به نام «ژان» یعنی همسر مودیلیانی می‌گذرد. خوابی که در آن شخصیت‌هایی چون پیکاسو، همسرش، یک مرد کافه دار، پدر روحانی و... حضور دارند تا اتفاق اصلی را به نوعی هدایت کنند که تابلویی شود برای آگاهی مخاطب.

    موقعیت مکانی در این نمایش یعنی کافه، بی‌شک مرکز شکل‌گیری تمام اتفاق‌ها است. زیرا در آنجا است که شخصیت «ژان» به خواب می‌رود و رویدادهای رو در رو شدن پیکاسو و مودیلیانی و نزاع بر سر تبحر در نقاشی شکل می‌گیرد. همچنین موقعیت زمانی به دوران جنگ جهانی اول بازمی‌گردد که جنبه تاریخی آن و البته شرح ماجراهایش و البته واکنش مودیلیانی به آن برای جذب مخاطب بی تاثیر نیست. در واقع باید اشاره داشت که جهان اثر تحت تاثیر واکنش‌ شخصیت‌های نمایش است تا موقعیت. بنابراین می‌توان اذعان کرد تغییر موقعیت‌ها یکی از کارکردهای تاثیرگذاری است که در آن رقابت، نفرت، انسان دوستی، تباهی و... را نمایان می‌سازد. حال از جایی که تمام شخصیت‌ها در خاطر و خیال شخصیت «ژان» زندگی می‌کنند باید گفت که جهان متن و اثر زاده تخیل او به شمار می‌آید. شخصیت‌ها با آنکه انسان‌های برون ریزی هستند اما بسیار به ادراک درونی خود درباره جهان پیرامون اهمیت می‌دهند بی آنکه بخواهند ذره‌ای از آن باور را به اطرافیان خود منتقل کنند. حال یکی از مزایای استفاده از روایت آن است که در این نمایش رازهای درونی شخصیت‌ها بر اساس موقعیتی که در آن قرار گرفته‌اند عیان می‌شود تا مخاطب از طریق این داده به عمق ماجرا پی برده و حتی در اوقاتی در مقام قضاوت قرار بگیرد.

    لذا شایان ذکر است استفاده درست از فضای نمایش و طراحی‌های لازم این قابلیت را پیش آورده تا شخصیت‌ها بر اساس اصولی دراماتیک به مخاطب معرفی شوند که این تمهید بی‌هیچ استثنایی به رویکرد اپیزودیک آن در ساختار اصلی مربوط می‌شود. در واقع اشاره به امیال انسانی، بروز رفتارهای متغیر، کنش و واکنش‌های مشخص جزئیاتی هستند که این اثر لازم داشته تا بتواند از کلیت و جهانی که ساخته است دفاع کند. البته این نکته را هم باید اضافه کرد میزانسن‌های طراحی شده در برآورده کردن خواسته اثر بی‌تاثیر نبوده، اما کمبود فضای نمایش گاهی مانع از بروز خلاقیت در طول نمایش شده است.

    نمایش «مودیلیانی» را اگر بخواهیم با ته مایه محتوایی تعریف کنیم باید بگوییم این اثر، تابلویی است که در آن همه هستند و کسی نیست. زیرا با بیدار شدن شخصیت «ژان» تمام شخصیت‌ها از جمله شخص مودیلیانی به خاطره‌ای که از او در ذهن همسرش باقی مانده تبدیل می‌شود و دیگر هیچ.




    مطالب مرتبط

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با علیرضا یزدانی کارگردان نمایش «مودیلیانی»

شباهت‌های بیرونی دو انسان هرگز به ذات درونی آن‌ها ارتباطی ندارد
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با علیرضا یزدانی کارگردان نمایش «مودیلیانی»

    شباهت‌های بیرونی دو انسان هرگز به ذات درونی آن‌ها ارتباطی ندارد

    ایران تئاتر: گاهی سفر به زمان و دیدن روزگار گذشته سبب می‌شود که در پاره‌ای مواقع از تماشای آن‌ها غمگین شد و گاهی تجربه‌هایی را به داشته‌های خود اضافه کرد. حال این لزوم بنابر نیرویی که در خود دارد این اجازه را به انسان می‌دهد که تا اندازه‌ای با کسانی که در آن زمان زندگی ...

    |

    نگاهی به نمایش «ماشینِری» به کارگردانی هادی حوری

همیشه باید به نوار زرد و کلاه قرمز احترام گذاشت
    نگاهی به نمایش «ماشینِری» به کارگردانی هادی حوری

    همیشه باید به نوار زرد و کلاه قرمز احترام گذاشت

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان انسان‌ها با تمام داشته‌هایش همیشه در تلاش هستند که نسبت به روز قبل خود تغییراتی داشته باشند که این هدف گاهی در جهت منفی و گاهی مثبت سوق پیدا می‌کند. البته این رفتار به نوعی معرف تفاوت دیدگاه از جانب هر دو گروه است. لذا این در میان این مجادله گروه ...

    |

    نگاهی به نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟» به کارگردانی محمدعلی زمانی

انسان چندوجهی نمونه‌ای کامل از جهان هستی است
    نگاهی به نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟» به کارگردانی محمدعلی زمانی

    انسان چندوجهی نمونه‌ای کامل از جهان هستی است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان هستی باتوجه به داده‌هایی که به انسان می‌دهد و داشته‌هایی که در خود پنهان می‌کند جذابیت خود را حفظ کرده و حتی در اوقاتی ماهیتش را تغییر می‌دهد. حال بنابر این تغییرات و پدید آمدن عصر مدرنیته انسان کالبدش را در پوسته‌ای قوت می‌بخشد تا در شرایط ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدعلی زمانی کارگردان نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟»

شناخت هویت، مهم‌ترین نشانه کشف وجود و ماهیت بشر است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدعلی زمانی کارگردان نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟»

    شناخت هویت، مهم‌ترین نشانه کشف وجود و ماهیت بشر است

    ایران تئاتر: انسان بعنوان مهمترین مخلوق، با تفکر و اراده خود سبب شده که اتفاق‌های گوناگون و زیادی در جهان هستی که دارای نظمی توامان است رخ بدهد. رویدادهایی که گاهی نشان از کائنات و قدرت‌های ماورایی دارد و در لحظاتی به درون و باورها اشاره می‌کند. کالبد این ضمیر در هم تنیده ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با هادی حوری نویسنده و کارگردان نمایش «ماشینِری»

تراژدی همیشه معنای واقعی و مستقیم کمدی است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با هادی حوری نویسنده و کارگردان نمایش «ماشینِری»

    تراژدی همیشه معنای واقعی و مستقیم کمدی است

    ایران تئاتر: پرداختن به زاویای مهم کلان اجتماعی یکی از شاخص‌هایی است که می‌توان از طریق آن افراد آن اجتماع و شرایط حاکم بر آن را شناخت. البته این پیش زمینه قوه محرکی است که سبب می‌شود کنش و واکنش‌های مثمرثمری در اثری شکل بگیرد که تبعات آن می‌تواند در تصمیمی موثر باشد.

    |

    نگاهی به نمایش «شهر تنهایی من» به کارگردانی حسن عسگری

پنهان کاری و تاوان دادن دو گزینه محرک فراموش شدن هستند
    نگاهی به نمایش «شهر تنهایی من» به کارگردانی حسن عسگری

    پنهان کاری و تاوان دادن دو گزینه محرک فراموش شدن هستند

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: شرایط فردی و جمعی در هر زمانی بعنوان یکی از کارکردهای مهم برای انسان‌ها تلقی می‌شود که در لحظه آنها کنش و واکنش‌های متفاوتی را از خود بروز می‌دهند. حال این موضوع در بستر اجتماع و رویارویی افراد با یکدیگر متفاوت و حتی متمایز است به شکلی که باور درون ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با حسن عسگری کارگردان و بازیگر نمایش «شهر تنهایی من»

جهان رازآلود امروز، تحت تاثیر اشک‌ها و لبخندهای یک انسان مدرن است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با حسن عسگری کارگردان و بازیگر نمایش «شهر تنهایی من»

    جهان رازآلود امروز، تحت تاثیر اشک‌ها و لبخندهای یک انسان مدرن است

    ایران تئاتر: جامعه و مسائل پیرامون آن را می‌توان دراماتیک، هزارتو و مالامال از اتفاق‌هایی است که جاومع بشری را دچار خود کرده است. حال در این میان روابط بین انسان‌ها بعنوان محرک‌های هدایت شده در این مسائل جای می‌گیرند که هر کدام سعی در پنهان و یا افشا کردن رازهایی دارند که ...

    |

    نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی ملیکا رضی و پیمان یاقوتی

درک درونی، تاوان متقابل یک تجربه طولانی مدت از شرایط موجود است
    نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی ملیکا رضی و پیمان یاقوتی

    درک درونی، تاوان متقابل یک تجربه طولانی مدت از شرایط موجود است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: گاهی برای پیشرفت و درک شرایط باید از اصولی پیروی و آن را جهت آگاهی در مسیری مشخص هدایت کرد. آثار مهم و قابل توجه در هر گونه‌ای حرف‌های زیادی برای خود دارند. حال اهمیت آنها در زمانی افزوده می‌شود که آن آثار بتوانند به شکلی چند وجهی ذوق مخاطب را ترغیب به ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با ملیکا رضی از کارگردانان نمایش «شب بخیر مادر»

علاقه زیادی به ساختارشکنی دارم
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با ملیکا رضی از کارگردانان نمایش «شب بخیر مادر»

    علاقه زیادی به ساختارشکنی دارم

    ایران تئاتر: اهمیت آنکه در جهان نمایش به آثاری مهم توجه شود یک خواسته اصولی و لازم است. زیرا ساختار درست و قابل توجه چنین آثاری است که به هنرمندان این عرصه در زمان اکنون این اجازه را می‌دهد که خود را محک زده و حتی با نگاهی نو نمونه‌ای از آن آثار را تولید کنند.

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محسن قصری از کارگردانان و بازیگر نمایش «کانفیدنشیال»

در جهان غیر مادی پرواز تنها با بال چپ ممکن نیست
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محسن قصری از کارگردانان و بازیگر نمایش «کانفیدنشیال»

    در جهان غیر مادی پرواز تنها با بال چپ ممکن نیست

    ایران تئاتر: هویت دنیای مدرن و جوامع بشری که هر لحظه بنابر خواسته‌هایشان تغییر دارد ایجاب می‌کند که باید با دقت بیشتری جهان پیرامون و انسان‌ها از هر نظر مورد بررسی قرار داد. البته در این زمان آنچه که بیشتر مورد توجه قرار دارد موقعیت‌ها و جایگاهی است که انسان به خود اختصاص ...

    |

    نظرات کاربران