در حال بارگذاری ...
  • نگاهی بر «تبرئه» به کارگردانی منیژه محامدی حاضر در جشنواره تئاتر فجر

    عمر رفته و روح انسان‌های بی‌گناه

    ایران تئاتر- آزاده فخری*: روز بیست و دوم بهمن در اولین روز از جشنواره تئاتر فجر، سالن استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر میزبان نمایش تبرئه به کارگردانی منیژه محامدی بود.

    منیژه محامدی پیش‌ازاین نمایش دوازده را در سالن سایه تئاتر شهر اجرا کرده است. نمایشنامه دوازده به نویسندگی روژینال رز درباره تصمیم‌گیری هیئت منصفه‌ای دوازده‌نفره در یک اتاق، برای گناهکار بودن یا گناهکار نبودن یک فرد متهم به قتل است. طی این نمایشنامه فرد متهم، از اتهام قطعی قتل به‌تدریج و با عقب‌نشینی نفربه‌نفر هیئت دوازده‌نفره، تبرئه شده و سرانجام رأی بر بی‌گناهی او صادر می‌شود.
    نمایش تبرئه نیز در مضمونی مشابه، از هم‌جواری "گناهکار بودن " و یا "بی‌گناهی " انسان‌ها طی پروسه رسیدگی به اتهام سخن می‌گوید. معلوم است که از سال 88 تا به امروز چیزی در درون خانم محامدی در این دغدغه طولانی درگیر است و از این نظر انتخاب‌های ایشان به‌زعم نویسنده بسیار ارزشمند است. آنچه از مقدمه نمایش که توسط "جسیکا بلنک " و "اریک جنسون " نوشته‌شده و خانم محامدی خود مترجم آن بوده است، چنین برمی‌آید که این نمایشنامه حاصل تحقیقات میدانی دو نفر نویسنده آن و در اصل مبتنی بر واقعیت بوده است. البته که همه‌ی اتهام‌ها شبیه هم‌اند و همه جنایت‌ها هم! کسی را می‌کشند، از کسی دزدی می‌کنند و به کسی تجاوز می‌کنند! ولی آنچه در این میان تکراری نیست – و نخواهد شد – روح انسان‌های بی‌گناهی است که انگشت اتهام به‌سوی آنان چرخانده می‌شود و در عین بی‌گناهی تاوانی سخت بابت آن می‌پردازند. هیچ‌کس نمی‌تواند عمر رفته را به انسان بازگرداند و حال تصور کنید این عمر رفته، در عین بی‌گناهی در پشت میله‌های زندان و در شرایط طاقت‌فرسا، با کابوس دائمی صندلی الکتریکی یا اتاق گاز همراه باشد. دردناکتر آن است که بعد از گذر سال‌ها، باوجود خوش‌شانسی متهمین برگزیده در نمایشنامه، آنچه ازدست‌رفته آن‌قدر سهمگین است و آنچه باقی‌مانده به‌قدری دردناک است که حتی شنیدن خبر رهایی آنان تسکینی نه برای مخاطب است و نه قطعاً برای آن شخص زخم‌خورده.
    اگر روز اول جشنواره، تقارن با اختتامیه جشنواره فیلم فجر و باران سیل آسای روز 22 بهمن 97 را دخیل بدانیم، دو ردیف وی.آی.پی اول سالن خالی مانده بودند نکته‌ها و حرف‌های بسیار در خود دارد.
    گروه بازیگران چند بازیگر مشترک از نمایش دوازده با خود داشت و خانم فرناز رهنما که از پوستین زیبایی خداداد خود در نمایش دوازده به درآمده بود، در این نمایش در نقش زنی سیاه‌پوست و عاصی، خوش درخشیده بود.
    طراحی صحنه ساده و شبیه به فضای زندان البته که سعی داشت تمام توجه بیننده را به فضای سرد و خشن و خالی این مظلومانِ اشتباه در دادرسی جلب کند. ولی میزانسن صحنه و بازی بازیگران در آن صحنه‌ی تقریباً تخت با چند صندلی کوچک سفید آشفته نمی‌شد. بیننده تئاتر هرچقدر هم دغدغه‌مند و اندیشه‌ورز باشد، باید توجه داشت که یکی از ارکان نمایش درهرحال وجه سرگرمی آن است، حال اگر مخاطب، بیننده‌ی دائمی تئاتر هم باشد اتفاقاً ارزش هنر کارگردانی را بیش از مخاطب اتفاقی و هر به چند گاهی تئاتر، درک خواهد کرد.
    تپق‌های هرچند اندک بازیگران آن‌هم درحالی‌که نمایش قریب به یک ماه روی صحنه بوده، همچنان تعجب‌برانگیز است.
    سخن آخر آنکه خانم محامدی هم می‌تواند با نمایشنامه‌ای از نیل سایمون، یا از نویسندگان طناز وطنی مخاطب عام و خاص را به سالن بکشاند و با صندلی‌های پُر، اجراهای خود را به سرانجام برساند ولی انتخاب چنین متن‌هایی بسیار ارزشمند است. درواقع این متن‌ها مخاطب را به فکر می‌اندازد که گاهی در پروسه دادرسی، اشتباهی حتی به‌قدر دانه‌ی خردل و یا به باریکی مویی، می‌تواند معادل تمام زندگی و عمر و یا تمام حیثیت یک انسان باشد؛ و از این نظر کار ایشان باارزش و ستودنی است.
    *آزاده فخری؛ عضو انجمن منتقدان و نویسندگان خانه تئاتر، عضو کانون نمایشنامه نویسان خانه تئاتر، مدیر انتشارات ادبیات نمایشی.




    مطالب مرتبط

    گفت‌وگو با کارگردان نمایش «تبرئه» حاضر در فجر 37

تبعیض نژادی یک بحث جهانی است
    گفت‌وگو با کارگردان نمایش «تبرئه» حاضر در فجر 37

    تبعیض نژادی یک بحث جهانی است

    ایران تئاتر: نمایش «تبرئه» به کارگردانی منیژه محامدی روز اول(۲۲ بهمن) سی‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر ساعت ۱۸ و 20:45 در بخش مهمان در تالار استاد سمندریان مجموعه ایرانشهر به صحنه می رود٬ به همین بهانه گفت‌وگو با کارگردان نمایش را بازنشر می کنیم.

    |

    گفت‌وگو با نویسنده، کارگردان و بازیگر نمایش «خنکای ختم خاطره» حاضر در فجر 37

جامعه ما دیگر قهرمان‌ها را دوست ندارد
    گفت‌وگو با نویسنده، کارگردان و بازیگر نمایش «خنکای ختم خاطره» حاضر در فجر 37

    جامعه ما دیگر قهرمان‌ها را دوست ندارد

    ایران تئاتر: نمایش«خنکای ختم خاطره» به کارگردانی حمیدرضا آذرنگ روز دوازدهم(۳ اسفند) سی‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر ساعت ۱۸ و ۲۰:۴۵ در بخش مسابقه تئاتر بین‌الملل، مهمان و چهل سالگی انقلاب اسلامی ایران در تالار استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر به صحنه می رود٬ به ...

    |

    نقد نمایش «ابلوموف» حاضر در فجر 37

نقش «ابلوموفیسم» در مرگ تدریجی رؤیاها
    نقد نمایش «ابلوموف» حاضر در فجر 37

    نقش «ابلوموفیسم» در مرگ تدریجی رؤیاها

    ایران تئاتر- مسعود موسوی: نمایش«ابلوموف» به کارگردانی سیاوش بهادری‌راد روز دوازدهم(3 اسفند) سی‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر ساعت ۱۷ و ۲۰ در بخش مسابقه تئاتر بین‌الملل در تالار دکتر ناظرزاده تماشاخانه ایرانشهر به صحنه می رود٬ به همین بهانه نقد این نمایش را بازنشر ...

    |

    گفت‌وگو با بازیگر نمایش «خنکای ختم خاطره» حاضر در فجر 37

تلاش می‌کنم نقشی را که در گذشته بازی کردم دیگر به سراغش نروم
    گفت‌وگو با بازیگر نمایش «خنکای ختم خاطره» حاضر در فجر 37

    تلاش می‌کنم نقشی را که در گذشته بازی کردم دیگر به سراغش نروم

    ایران تئاتر: نمایش«خنکای ختم خاطره» به کارگردانی حمیدرضا آذرنگ روز دوازدهم(۳ اسفند) سی‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر ساعت ۱۸ و ۲۰:۴۵ در بخش مسابقه تئاتر بین‌الملل، مهمان و چهل سالگی انقلاب اسلامی ایران در تالار استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر به صحنه می رود٬ به ...

    |

    گفت‌وگو با بازیگر نمایش «خنکای ختم خاطره» حاضر در فجر 37

بازیگری برای من یک رویای زیبا و شیرین است
    گفت‌وگو با بازیگر نمایش «خنکای ختم خاطره» حاضر در فجر 37

    بازیگری برای من یک رویای زیبا و شیرین است

    ایران تئاتر: نمایش«خنکای ختم خاطره» به کارگردانی حمیدرضا آذرنگ روز دوازدهم(۳ اسفند) سی‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر ساعت ۱۸ و ۲۰:۴۵ در بخش مسابقه تئاتر بین‌الملل، مهمان و چهل سالگی انقلاب اسلامی ایران در تالار استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر به صحنه می رود٬ به ...

    |

    نقد نمایش «خنکای ختم خاطره» حاضر در فجر 37

نغمه‌خوانی‌هایی که مرهم هست بر همه دردهای آمده از جنگ
    نقد نمایش «خنکای ختم خاطره» حاضر در فجر 37

    نغمه‌خوانی‌هایی که مرهم هست بر همه دردهای آمده از جنگ

    ایران تئاتر-رضا آشفته: نمایش«خنکای ختم خاطره» به کارگردانی حمیدرضا آذرنگ روز دوازدهم(۳ اسفند) سی‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر ساعت 18 و 20:45 در بخش مسابقه تئاتر بین‌الملل، مهمان و چهل سالگی انقلاب اسلامی ایران در تالار استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر به صحنه می ...

    |

    نظرات کاربران