در حال بارگذاری ...
  • نگاهی به نمایش «مارگاک» به کارگردانی داود زاهدی

    لطفا از خط قرمز حریم خود فاصله بگیرید

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: درک شرایط از محیط پیرامون لازمه‌ای است که انسان را ترغیب می‌کند تا آگاهی بهتری در ازای پیش آوردن موقعیت‌ها در زندگی داشته باشد. حال این اتفاق به آن جهت است که با موارد زیادی که در زمان حیات برایش پیش می‌آید بتواند روبرو شود و در پی حل مسئله یا کشف دریچه‌ای به سوی زیست مناسب برای خود برود. روندی که گاهی با نادیده گرفتن داشته‌های درونی و بیرونی به سوی پرتگاه و گاهی با اتخاذ تصمیمی رسیدن به قله را مهیا می‌کند.

    جهانی که انسان‌ها در زمان حیات خود در آن زیست می‌کنند رابطه‌ای مستقیم با جهان هستی و تمام دارایی‌ها آن دارد. موقعیتی که در آن انسان در مقابل خواسته‌ها و روند رو به رشد خود شکل‌ها و گونه‌های مختلفی را تجربه می‌کند تا بتواند درک درستی از محیط پیرامون به دست آورد. حال این اتفاق صرفا نه جهت کمال‌گرایی و بزرگ‌ منش بودن بلکه به سویی هدایت خواهد شد که در آن مجموعه‌ای از آمال، آرزوها، جبران، تاوان و حتی انتقام به چشم می‌خورد. بنابراین انسان نمونه‌ای کامل از خلقت است که تمامی خواسته‌ها با اندازه‌های مختلف را در خود جای داده تا بتواند به نسبت نیازهای خود را رفع کند. شاید این موضوع یکی از دلایلی باشد که انواع تفکر، سلیقه، باور و نیاز در جوامع بشری را شکل داده تا جهان انسان‌ها مکانی برای شرح اتفاق‌های گوناگون برای ابراز توانایی‌ها و یا عدم آن باشد. لذا بحث تاثیر گرفتن از نیروهای طبیعت و قوانین آن از مهمترین داشته‌هایی است که در اکثر اوقات مورد استفاده قرار می‌گیرد که تا اندازه‌ای جبر زیست محیطی را نمایان می‌سازد. در واقع رویارویی انسان با چنین مواردی او را مصمم می‌کند تا اندازه‌ای برای دگرگون شدن دست به تجربه بزند و گاهی برای ثابت ماندن در شرایط خود تنها نظاره‌گر باشد. اصولا باورهای درونی سهم بسزایی در ساختن و تباه کردن یک انسان دارد به شکلی که او را آنقدر از داشته‌های خودش دور و یا آنچنان به نداشته‌هایش نزدیک می‌کند که ملاک تشخیص از درجه اعتبار ساقط می‌شود. لذا این رابطه دراماتیک تا همیشه ادامه خواهد داشت، زیرا در تمام زمان‌ها میل به بودن یا نبودن مسئله‌ای جدی تلقی می‌شود.

     

    نمایش «مارگاک» که نمایشنامه آن توسط آگوست استریندبرگ نگارش شده معرف جهان متفاوت از هویت و زندگی انسان است که در آن هر اتفاق یا رخدادی بنابر دلیل و لازمه‌ای پیش می‌آید. جهان نمایش با در نظر گرفتن عنوان‌هایی که در قبل به آن اشاره شد کانون خانواده را به شکل خاصی مورد تحلیل و بررسی قرار می‌دهد تا بتواند از آن طریق لحظاتی را هدف بگیرد که در آن اتفاق‌ها بیشتر از هر زمان دیگر غلیان دارند و باورها تا اندازه زیادی رو به نابودی و تباهی می‌روند. در واقع این تصمیم از جهاتی خانواده رو مورد نقد قرار می‌دهد و اینکه سعی دارد انسان را با قرار دادن در جامعه کوچک چند نفره نمونه ما به ازایی از جامعه بزرگتر خطاب کند. روابط بین شخصیت‌های این اثر هم به نوعی الگو و تصویری از سایر انسان‌ها است که رفتارهایی با در نظر گرفتن طبیعت درونی خود بروز می‌دهند که می‌تواند در شرایطی بغرنج و حتی غیرقابل تحمل به نظر برسند. حال برای آنکه درک این مسائل بیشتر برای مخاطب قابل درک باشد موقعیت مکانی یعنی خانه گزینه‌ای مناسب است. گزینه‌ای که در آن شخصیت‌ها فارغ از رعایت آداب اجتماعی می‌توانند نسبت به مسائل و اتفاق‌ها تا اندازه‌ای که می‌خواهند بی‌پروا حرف بزنند و عمل کنند. در واقع کنار هم قرار دادن نیروهای طبیعی و البته جبر زیست محیطی از مواردی هستند که باورهای درونی انسان را تحت تاثیر قرار می‌دهند تا آنچه که شخصیت‌ها از ادراک خود به دست می‌آورند را نمایش بدهند. شخصیت‌های این اثر نیز با تاسی گرفتن از این موضوع از زاویه خود به پیرامونشان نگاه می‌اندازند. در واقع کانون خانواده‌ای که در این اثر مورد توجه قرار گرفته اعضایی دارد که بحران‌های روابط بین زن و مرد را به شکل خودآزارانه و حتی دیگر آزارانه بروز می‌دهد که وابسته به مسائل عاطفی هستند. حال جدال بین زن و مرد در جهان اثر و روبرو شدن با حقایقی که در زمان‌هایی از چشم آنها پنهان مانده همچون زخمی کهنه سر باز می‌کند تا با قرار گرفتن در موقعیتی دراماتیک برون‌ریزی‌ها به اوج خود برسند و هر لحظه را آبستن اتفاق‌هایی نو کنند.

     

    اهمیت این شکل از شخصیت‌پردازی ریزه‌کاری‌هایی هم در خود دارد که سبب می‌شود شخصیت‌ها باتوجه به فضای ناتورالیستی که جهان نمایش برای خود طراحی کرده به شکل عروسک‌هایی در آیند که تنها در مقابل خواسته‌های یکدیگر نقش بازی می‌کنند و هیچ‌کدام از رفتار آنها رنگی از واقعیت به خود نمی‌گیرد. شاید بتوان گفت این موارد بیانگر آن است که شخصیت‌ها در منجلاب ویرانی و موقعیت‌هایی که برای خود پدید آورده‌اند اسیر شده‌ و توان رهایی از آن را ندارند. حال در جهان این نمایش دیالوگ یکی از مهمترین اهرم‌هایی است که سبب می‌شود شخصیت‌ها دائم در حال کنش و واکنش باشند تا این میدان نبرد به درستی پیش روی مخاطب قرار بگیرد. بنابراین ساختار دیالوگ محور بودن اثر با ترفندهای خود شرایطی را پیش می‌آورد تا موقعیت‌های نمایشی با قوانین آن در صحنه تغییر جهت بدهند و شخصیت‌ها را اجبار کنند تا بیشتر در پی کشف داشته‌ها و نداشته‌های خود از جهان پیرامونشان باشند. لذا ضرورت واکاوی زمان گذشته در موقعیت زمان حال سبب شده تا جهان اثر بر اساس شاخص‌های انسانی و البته داشته‌های درونی پیش برود که این امر به طور حتم از قانون تغییر بهره می‌گیرد. در واقع شخصیت‌های این نمایش با فضاسازی که در اختیارشان است تلاش می‌کنند تا اندازه‌ای در مقابل یکدیگر جبران مافات کرده و یا زبان به اعتراف بگشایند که این ترفند رفتاری هدفی بجز انتقام ندارد.

    قربانی بودن هر شخصیت در این نمایش با مواردی که به آنها اشاره شد از دیگر جزئیاتی است که با تشریح اتفاق‌ها این موضوع را بیان می‌کند تا دگرگونی‌ها، اختلال‌ها و... جزو نکات مهم برای هویت آنها قلمداد شود. ریتم ساختار نمایش با تغییر لحن در دیالوگ و یا موقعیت یکی از ضرورت‌هایی به شمار می‌آید تا مخاطب در مقام شاهد و البته قاضی زندگی را از زاویه دید شخصی مورد بررسی قرار دهد تا بداند مقصر یا مقصرها چه کسانی هستند. حال این تمهیدات در ساختار اصلی نمایش  تا اندازه‌ای سبب آن شده میزانسن‌ها و فضاسازی‌ها دچار یکنواختی‌هایی شوند که این اتفاق می‌تواند برگرفته از درونمایه اثر باشد و یا عادت کردن بازیگرها به تکرار رفتارهایی که برای نقش از سوی کارگردان در نظر گرفته شده است.

    البته باید اشاره داشت لزوم جذابیت یک اثر نمایشی بیشتر از آنکه تحت تاثیر موضوع یا سبک خاصی باشد باید به نوعی صورت بگیرد که مخاطب شعف زده در پی کشف تقلا کند تا آنکه اجازه بدهد همه چیز به مرور برایش تشریح شود. یادمان باشد جهان تئاتر، جهانی است که در آن هر چیز قاعده خود را دارد و افراط یا تفریط سمی کشنده برای جذب مخاطب خواهد بود. 




    مطالب مرتبط

    نگاهی به نمایش «کرونوس»کارگردانی علی صفری

سم‌های کشنده خشونت‌ درونی انسان پادزهر ندارد
    نگاهی به نمایش «کرونوس»کارگردانی علی صفری

    سم‌های کشنده خشونت‌ درونی انسان پادزهر ندارد

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: زمانی که همه چیز به هویت انسان باز می‌گردد و شرح اتفاق‌ها پیرو این موضوع پیش می‌روند می‌توان این طور به نتیجه رسید که سفر به دیگر سو امری عادی به شمار می‌آید. لذا داشته‌های روابط بخش مهمی از کالبد یک شخصیت یا اثر را تداعی می‌کند که تاثیری مستقیم در ...

    |

    نگاهی به نمایش «میدان نبرد، پیکر زن» به کارگردانی الهام یوسفی

فشنگ‌های مشقی، اسلحه‌های براق
    نگاهی به نمایش «میدان نبرد، پیکر زن» به کارگردانی الهام یوسفی

    فشنگ‌های مشقی، اسلحه‌های براق

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: لزوم وجود شاخص‌ها در زمان سبب می‌شود که انسان بنابر بر حس درونی و ذائقه خود نسبت به آنها واکنش نشان بدهد. کارکرد این نگاه شاید آن باشد که بتوان از این موارد بعنوان هشدار، یادآوری، تاکید و... در زندگی استفاده نمود. حال یکی از این موارد به مولفه جنگ و ...

    |

    نگاهی به نمایش «شربت سینه» به کارگردانی رسول کاهانی

ضرورت تغییر، کنشی عینی برای درک واقعیت است
    نگاهی به نمایش «شربت سینه» به کارگردانی رسول کاهانی

    ضرورت تغییر، کنشی عینی برای درک واقعیت است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: تغییر شرایط در هر زمان و با هر دلیلی نمی‌تواند کارساز و مفید باشد. شاید آن سکون از نگاهی دیگر تغییر را معنا کند و یا خلاف جهت بودن بتواند راهی نو را پیش روی انسان قرار بدهد. اصولا تجربه نو در شرایطی که همه چیز رو به پایان می‌رود جذابیت‌های خودش را ...

    |

    نگاهی به نمایش «بیا جلوتر» به کارگردانی سجاد باقری

برون‌ریزی انسان با باورهای درونی او ارتباط مستقیم دارد
    نگاهی به نمایش «بیا جلوتر» به کارگردانی سجاد باقری

    برون‌ریزی انسان با باورهای درونی او ارتباط مستقیم دارد

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: شرح واگویه‌های درونی و بیرونی جزو رویدادهای به شمار می‌آید که در آن می‌توان طریقه پیش آمدن اتفاق‌ها را جزئیات بی‌شماری درک کرد. جزئیاتی که گاهی به شکل وابسته و در زمانی به شکل جداگانه تاثیرات بسیاری در روند زندگی یک انسان دارد. حال این شرایط با ...

    |

    گفت‌وگو با فرانک فروتن نویسنده و کارگردان نمایش «مثل خاراندن یک زخم»

زمان گذشته مولفه‌ای است که انسان دائم آن را مرور می‌کند
    گفت‌وگو با فرانک فروتن نویسنده و کارگردان نمایش «مثل خاراندن یک زخم»

    زمان گذشته مولفه‌ای است که انسان دائم آن را مرور می‌کند

    ایران تئاتر: انسان و جامعه جزو عناصری از جهان هستند که رابطه مستقیم با یکدیگر دارند، به طوری که هر کنش و واکنش بنابر اهمیت کارکردی که بر اساس اتفاق یا رویدادی پیش می‌آید را تعریف می‌دهند. اجتماع انسان‌ها در یک محدوده مشخص شرایطی را ایجاد می‌کند تا جهان‌های درونی و بیرونی ...

    |

    نگاهی به نمایش «مثل خاراندن یک زخم» به نویسندگی و کارگردانی فرانک فروتن

رها شدن در زمان، اوج رسیدن به حقیقت درون است
    نگاهی به نمایش «مثل خاراندن یک زخم» به نویسندگی و کارگردانی فرانک فروتن

    رها شدن در زمان، اوج رسیدن به حقیقت درون است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: گاهی روبرو شدن با رویدادهای مهم در زندگی سبب می‌شود که انسان بیشتر از آنکه باید در وجود خود فرو برود و یا بیرون بیاید. حال این اتفاق از جانبی سبب خواهد شد تا پیامدهای گذشته در زمان حال جریان پیدا کند و سرنوشت هر شخصی را تحت تاثیر قرار بدهد. سرنوشتی که ...

    |

    نگاهی به نمایش «دد» به نویسندگی و کارگردانی حمید خرم

جاه طلب نباش، انسان باش، پرواز کن
    نگاهی به نمایش «دد» به نویسندگی و کارگردانی حمید خرم

    جاه طلب نباش، انسان باش، پرواز کن

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: مرز تفاوت‌ها و شباهت‌ها را تنها انجام عمل و رفتاری مشخص معین می‌کند. کارکردی که می‌تواند سرنوشت یک نفر و یا عده‌ای را تحت تاثیر خود قرار بدهد تا جایی که کشور و یا قاره‌ای هویتش را بر اساس آن رفتار تغییر بدهد. بنابراین کنش و حرکت انسان در عصر حاضر یک ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدنیما مظاهری کارگردان نمایش «نوشت سر»

سیال شدن در زمان و مکان برایم یک عادت دائمی و دوست‌ داشتنی است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدنیما مظاهری کارگردان نمایش «نوشت سر»

    سیال شدن در زمان و مکان برایم یک عادت دائمی و دوست‌ داشتنی است

    ایران تئاتر: تاثیرات جهان هستی جزو مواردی است که هرگز نمی‌توان آن را نادیده گرفت. زیرا این تاثیرات سبب خواهند شد تا آدمی جهان‌های بسیاری را تجربه کرده و از هر کدام از آنها اندوخته‌ای برای خود به دست آورد. لزوم ارتباط با این تجربه کنشی مستقیم است که در زندگی روزانه با پیش آمدن ...

    |

    نگاهی به نمایش «آینه برعکس» به کارگردانی و بازیگری علی هادیپور

روال عادی جهان امروز، روایت واکاوی درون و پیرامون است
    نگاهی به نمایش «آینه برعکس» به کارگردانی و بازیگری علی هادیپور

    روال عادی جهان امروز، روایت واکاوی درون و پیرامون است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: عصر معاصر، عصری پیچیده و رازآلود است. عصری که در آن همه چیز در ازای داده و یا داشته‌ای معیار قرار داده می‌شود تا انسانیت ملاکی برای تشخیص باشد. لذا هر چقدر که انسان در مدرنیته غرق شود به طور حتم زمان رهایی تاریخی نامشخص را نشان خواهد داد. بنابراین از ...

    |

    نگاهی به نمایش «دو جلاد» به کارگردانی محمود یوسفی

تبعیت از باورها و خواسته‌های درونی تاوانی فراگیر و بیرونی دارد
    نگاهی به نمایش «دو جلاد» به کارگردانی محمود یوسفی

    تبعیت از باورها و خواسته‌های درونی تاوانی فراگیر و بیرونی دارد

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: گاهی شرایط و موقعیت‌های نابسامان اجتماعی سبب می‌شود که انسان‌ها در ازای داشته‌ها و نداشته‌های خود با روزگار و جهان پیرامون خود به شکلی متفاوت روبرو شوند. دلیل این رویکرد به نوعی بیانگر تناسب بین درون و بیرون انسان‌ها است که می‌تواند شرح حالی را ...

    |

    نظرات کاربران