در حال بارگذاری ...
  • جشنواره تئاتر فجر
  • نگاهی به نمایش «روایتی از 23 بار مردن» به کارگردانی مسلم رضایی

    حتی مرگ‌ تدریجی باورهای من را به تو نفی نمی‌کند

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: لازمه‌هایی در جهان وجود دارد که انسان با تاسی از آنها می‌تواند برای ادامه حیات خود الگویی را انتخاب کند. شاخص‌هایی که از ذات درونی سرچشمه می‌گیرد گویای معنای گسترده‌ای است که نیازها را بنابر شرایط موجود تعریف می‌دهد. حال گاهی این نمودها وجوه دو سویه دارند که زندگی و مرگ جزو این موارد هستند، نیازهایی که تا پایان جهان تاریخ انقضا نخواهند داشت.

    جهان هستی با توجه به لزوم پیدایش و رویکرد حیات جز مواردی به شمار می‌آیند که وادی خلقت را نه در انسان‌ها بلکه در سایر موجودات تعریف می‌دهد. حال این کنش سبب شده است که در ازای بودن و طول عمر هر موجود زنده‌ای نقطه مقابلی برای آن در نظر گرفته شود تا اهمیت زندگی و پرورش در آن به معناباختگی و عدم باور سوق پیدا نکند. لذا بر اساس طبیعت این لزوم، نقطه مقابل را مرگ می‌نامند که تعریف آن به معنای فراموشی و تمام شدن نیست. زیرا خلقت جهان هستی راهی ادامه دار است که انسان‌ها و سایر موجودات بعد از تمام شدن طول عمرشان در جهان دیگری به زندگی خود ادامه می‌دهند و از داشته‌های این جهان برای زیستن استفاده می‌کنند. حال اگر بخواهیم این موضوع را تنها در بین انسان‌ها مورد بررسی قرار بدهیم باید به ذات درونی، بیرونی و البته اعمال آنها اشاره داشته باشیم که هر عملی در مقابل عکس‌العملی قرار دارد و نتیجه آن پیرو این دو اصل حاصل می‌شود.

    لذا بازتاب رفتار انسان‌ها در مقابل یکدیگر و تعهدشان مسبب آن است که تمایزهای زندگی آنها با سایرین مشخص شود که بطور حتم این واکنش در شکل و نوع مرگ آن افراد نیز صحت پیدا می‌کند. البته بررسی مقوله‌های زندگی و مرگ را می‌توان در علوم مختلف مورد بررسی قرار داد که هر کدام از زاویه دید خود به آن پرداخته و نتیجه گیری می‌کنند. اما در وادی فرهنگ و هنر، هنرمندان با اتکا به داده‌های جهان بشری این امیال را در خلق آثار خود به کار گرفته که وام دار جهان واقعی هستند، زیرا انسان‌ها در مدت زنده بودن خود می‌توانند به برون ریزی از ذات درونی خود بپردازند و دیگر هیچ.

    نمایش «روایتی از 23 بار مردن» با الگو گرفتن از جهان هستی تلاش دارد تا روایت را بر اساس داده‌های طراحی شده در جهان خود مشخص کرده و با دلایلی آن‌ها را شرح بدهند. اهمیت پرداخت به مقوله مرگ در این اثر بیشتر از آنکه شاخص‌هایی کلی داشته باشد تحت تاثیر روایتی مقطعی و تدریجی است که شخصیت‌ها هر کدام در پیش آمدن آن تاثیرگذار هستند. لذا داده‌های روایت در این نمایش به زندگی کسانی می‌پردازد که در طول هشت سال جنگ تحمیلی ایثار را پیش خود کرده و برای دفاع از خاک و جان هموطنان خود بی‌هیچ چشمداشتی روبروی دشمن و ظالم ایستادگی کرده‌اند. انسان‌هایی که زندگی و مرگ برایشان تعریف خاصی دارد و مانند سایر انسان‌ها مفهوم آن را برای خود هجی نمی‌کنند. بنابراین کارکرد جهان متن در این اثر بیشتر از آنکه حماسی باشد، درونی و انسانی است.

    زیرا شخصیت‌ها باتوجه به کنش‌های جهان پیرامون از خود عکس‌العمل‌هایی نشان می‌دهند که بازتابش در مسیر زندگی آنها موثر است. البته این موضوع در این نمایش شامل حال شخصیت‌هایی است که در زندگی شخصیت اصلی حضور دارند و به نوعی از آرمان‌ها و باورهای او با فاصله ایستاده‌اند. حال در راستای شکل‌گیری جهان متن باید اشاره داشت که همه چیز تحت تاثیر جهان پیرامون و موقعیت‌هایی است که بر اساس کنش شخصیت‌ها پیش می‌آید. در واقع شخصیت‌ها با قرار گرفتن در هر یک از موقعیت‌های مرگ تدریجی شخصیت «ظاهر»، روایت را بر اساس خرده پیرنگ‌ها پیش برده و به مرگ دیگری انتقال می‌دهند. با این توضیح که اگر بخواهیم در شکل نموداری این موقعیت را ترسیم کنیم باید بگوییم که شخصیت «ظاهر» به همراه سایر شخصیت‌ها از نقطه الف با شکل گرفتن اتفاق‌ها و موقعیتی به نقطه ب رسیده و بعد از پیش آمدن مرگ دیگری خود را مهیا برای ورود به مقطعی دیگر کرده و این سیر تسلسل با تغییر اتفاق و موقعیت دیگری ادامه پیدا می‌کند. در واقع این اثر، اثری ضدجنگ است که در زمان حال به تبعات آن و شرح بازخورد اطرافیان می‌پردازد.

    حال اهمیت استفاده از خرده پیرنگ‌ها این مجال را برای جهان اثر پیش می‌آورد تا با تاکید بر رفتارها و روابط بین شخصیت‌ها به تاثیرات جنگ پرداخته و آن را قالب خانواده‌ای تعریف بدهد. لذا این تصمیم از نگاهی قابلیت‌های اجتماعی نیز در خود دارد که مخاطب می‌تواند با اتفاق‌های آن همذات پنداری کرده و جهت فکری و نوع رفتار خود را تغییر بدهد.

    بنابراین برای آنکه تاثیر کنش جهان اثر بیشتر در فضای نمایش شکل بگیرد از عنصر تکرار برای تاکید محتوا استفاده شده است. البته در طراحی فضاسازی نمایش، شخصیت‌ها در فضایی بین خیال و واقعیت زیست می‌کنند تا بتوانند تاثیرات مرگ تدریجی که به آن اشاره شد را به درستی در جهان درون و بیرون خود لحاظ کرده و با تمهیدی آن را به مخاطب منتقل کنند. بنابراین سیال بودن جهان اثر بی‌شک تحت تاثیر رفتارها و واکنش‌هایی است که از سوی شخصیت‌های نمایش عیان می‌شود.

    لذا از نکات قابل توجه در این نمایش باید به استفاده درست از موقعیت مکانی و زمانی اشاره داشت که ادغام لحظات با در نظر گرفتن جایگاه درست این فرصت را برای شخصیت‌ها پیش آورده تا بتوانیم زاویه دید شخصیت «پری» یعنی همسر ظاهر را در کنار فرزندش مرور کرده و بعد از یک مرگ تدریجی به زمان حال و اوقات پس از جنگ بازگردیم. حال در این میان ارتباط یکی از شاخص‌های مهمی است که باعث به وجود آمدن موقعیت و شکل گیری کنش می‌شود. شخصیت‌ها با آنکه برون ریزی می‌کنند اما در مقابل به امیال درونی خود وابسته هستند، به طوری که تلاش می‌کنند شخصیت «ظاهر» در هیچ یک از اوقات زندگی و مرگ خود تنها نماند، بنابراین با او در این مرگ‌های تدریجی می‌میرند و زنده می‌شوند.

    نمایش «روایتی از 23 بار مردن» اثری خلاقانه در خلق موقعیت و زمان است که شخصیت‌ها در نگاهی کلی بسیار به آن وابسته هستند. جهان این اثر فارغ از داشته‌های دراماتیک خود، به شرح مسائلی می‌پردازد که مخاطب امروز نیازمند دانستن آن است. نیازمند آنکه بداند هر ذره از خاک وطن حکم جواهری نایاب است و حافظان آن نقش قهرمان‌هایی را دارند که هرگز تکرار نمی‌شوند.              




    مطالب مرتبط

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با مسلم رضایی کارگردان نمایش «روایتی از 23 بار مردن»

روایت دلاوران بی‌ادعا
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با مسلم رضایی کارگردان نمایش «روایتی از 23 بار مردن»

    روایت دلاوران بی‌ادعا

    ایران تئاتر: زمانی که حرف از تعریف واژه دفاع و میهن و خاک به میان می‌آید بی‌اختیار تمام سرزمین‌های جهان در نظر گرفته خواهد شد. اما زمانی که بحث تعریف واژه تحمیل می‌شود بی اختیار ذهنمان نام کشورمان ایران را هجی می‌کند. میهنی که در رویدادی خشن در طول هشت سال با حضور دلاوران خود ...

    |

    نگاهی به نمایش «ماشینِری» به کارگردانی هادی حوری

همیشه باید به نوار زرد و کلاه قرمز احترام گذاشت
    نگاهی به نمایش «ماشینِری» به کارگردانی هادی حوری

    همیشه باید به نوار زرد و کلاه قرمز احترام گذاشت

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان انسان‌ها با تمام داشته‌هایش همیشه در تلاش هستند که نسبت به روز قبل خود تغییراتی داشته باشند که این هدف گاهی در جهت منفی و گاهی مثبت سوق پیدا می‌کند. البته این رفتار به نوعی معرف تفاوت دیدگاه از جانب هر دو گروه است. لذا این در میان این مجادله گروه ...

    |

    نگاهی به نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟» به کارگردانی محمدعلی زمانی

انسان چندوجهی نمونه‌ای کامل از جهان هستی است
    نگاهی به نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟» به کارگردانی محمدعلی زمانی

    انسان چندوجهی نمونه‌ای کامل از جهان هستی است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان هستی باتوجه به داده‌هایی که به انسان می‌دهد و داشته‌هایی که در خود پنهان می‌کند جذابیت خود را حفظ کرده و حتی در اوقاتی ماهیتش را تغییر می‌دهد. حال بنابر این تغییرات و پدید آمدن عصر مدرنیته انسان کالبدش را در پوسته‌ای قوت می‌بخشد تا در شرایط ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدعلی زمانی کارگردان نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟»

شناخت هویت، مهم‌ترین نشانه کشف وجود و ماهیت بشر است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدعلی زمانی کارگردان نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟»

    شناخت هویت، مهم‌ترین نشانه کشف وجود و ماهیت بشر است

    ایران تئاتر: انسان بعنوان مهمترین مخلوق، با تفکر و اراده خود سبب شده که اتفاق‌های گوناگون و زیادی در جهان هستی که دارای نظمی توامان است رخ بدهد. رویدادهایی که گاهی نشان از کائنات و قدرت‌های ماورایی دارد و در لحظاتی به درون و باورها اشاره می‌کند. کالبد این ضمیر در هم تنیده ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با هادی حوری نویسنده و کارگردان نمایش «ماشینِری»

تراژدی همیشه معنای واقعی و مستقیم کمدی است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با هادی حوری نویسنده و کارگردان نمایش «ماشینِری»

    تراژدی همیشه معنای واقعی و مستقیم کمدی است

    ایران تئاتر: پرداختن به زاویای مهم کلان اجتماعی یکی از شاخص‌هایی است که می‌توان از طریق آن افراد آن اجتماع و شرایط حاکم بر آن را شناخت. البته این پیش زمینه قوه محرکی است که سبب می‌شود کنش و واکنش‌های مثمرثمری در اثری شکل بگیرد که تبعات آن می‌تواند در تصمیمی موثر باشد.

    |

    نگاهی به نمایش «شهر تنهایی من» به کارگردانی حسن عسگری

پنهان کاری و تاوان دادن دو گزینه محرک فراموش شدن هستند
    نگاهی به نمایش «شهر تنهایی من» به کارگردانی حسن عسگری

    پنهان کاری و تاوان دادن دو گزینه محرک فراموش شدن هستند

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: شرایط فردی و جمعی در هر زمانی بعنوان یکی از کارکردهای مهم برای انسان‌ها تلقی می‌شود که در لحظه آنها کنش و واکنش‌های متفاوتی را از خود بروز می‌دهند. حال این موضوع در بستر اجتماع و رویارویی افراد با یکدیگر متفاوت و حتی متمایز است به شکلی که باور درون ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با حسن عسگری کارگردان و بازیگر نمایش «شهر تنهایی من»

جهان رازآلود امروز، تحت تاثیر اشک‌ها و لبخندهای یک انسان مدرن است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با حسن عسگری کارگردان و بازیگر نمایش «شهر تنهایی من»

    جهان رازآلود امروز، تحت تاثیر اشک‌ها و لبخندهای یک انسان مدرن است

    ایران تئاتر: جامعه و مسائل پیرامون آن را می‌توان دراماتیک، هزارتو و مالامال از اتفاق‌هایی است که جاومع بشری را دچار خود کرده است. حال در این میان روابط بین انسان‌ها بعنوان محرک‌های هدایت شده در این مسائل جای می‌گیرند که هر کدام سعی در پنهان و یا افشا کردن رازهایی دارند که ...

    |

    نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی ملیکا رضی و پیمان یاقوتی

درک درونی، تاوان متقابل یک تجربه طولانی مدت از شرایط موجود است
    نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی ملیکا رضی و پیمان یاقوتی

    درک درونی، تاوان متقابل یک تجربه طولانی مدت از شرایط موجود است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: گاهی برای پیشرفت و درک شرایط باید از اصولی پیروی و آن را جهت آگاهی در مسیری مشخص هدایت کرد. آثار مهم و قابل توجه در هر گونه‌ای حرف‌های زیادی برای خود دارند. حال اهمیت آنها در زمانی افزوده می‌شود که آن آثار بتوانند به شکلی چند وجهی ذوق مخاطب را ترغیب به ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با ملیکا رضی از کارگردانان نمایش «شب بخیر مادر»

علاقه زیادی به ساختارشکنی دارم
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با ملیکا رضی از کارگردانان نمایش «شب بخیر مادر»

    علاقه زیادی به ساختارشکنی دارم

    ایران تئاتر: اهمیت آنکه در جهان نمایش به آثاری مهم توجه شود یک خواسته اصولی و لازم است. زیرا ساختار درست و قابل توجه چنین آثاری است که به هنرمندان این عرصه در زمان اکنون این اجازه را می‌دهد که خود را محک زده و حتی با نگاهی نو نمونه‌ای از آن آثار را تولید کنند.

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محسن قصری از کارگردانان و بازیگر نمایش «کانفیدنشیال»

در جهان غیر مادی پرواز تنها با بال چپ ممکن نیست
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محسن قصری از کارگردانان و بازیگر نمایش «کانفیدنشیال»

    در جهان غیر مادی پرواز تنها با بال چپ ممکن نیست

    ایران تئاتر: هویت دنیای مدرن و جوامع بشری که هر لحظه بنابر خواسته‌هایشان تغییر دارد ایجاب می‌کند که باید با دقت بیشتری جهان پیرامون و انسان‌ها از هر نظر مورد بررسی قرار داد. البته در این زمان آنچه که بیشتر مورد توجه قرار دارد موقعیت‌ها و جایگاهی است که انسان به خود اختصاص ...

    |

    نظرات کاربران

  • جشنواره گام دوم
  • جشنواره سراسری تئاتر رضوی
  • جشنواره ملی تئاتر خرمشهر