در حال بارگذاری ...
  • جشنواره تئاتر فجر
  • نگاهی به نمایش «راز پنهان» به کارگردانی داود اسدالهی

    من سیاوش هستم فرزند برومند پهلوان کیکاووس

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جوامع بشری در طول حیات خود تلاش دارند تا با داشته‌های خود بهترین‌ها را از سوی خود به سایرین ارائه بدهند. حال این موضوع به فرهنگ و هنر نیز تا اندازه‌ای مربوط می‌شود. راهکاری که از طریق آن می‌توانیم ادعای آن را داشته باشیم که کشورمان با چه سابقه فرهنگی و هنری طولانی سرآمد است. رویکردی که بی‌شک در این مسیر متوجه هنرمندان باتجربه و تازه نفس خواهد بود که پرچم این مام وطن را برافراشته نگاه دارند.

    اهمیت و ساختار تبادل نظر بین انسان‌ها از زمان‌های بسیار دور آغاز و تاکنون که بسیاری آمده‌اند و رفته‌اند ادامه دارد و خواهد داشت. حال این اتفاق از جهات بسیاری برای انسان کارآمد و از جهاتی دیگر سبب تلخی‌هایی نیز شده است. اما در کلیت این موضوع باید اذعان داشت که ارتباط یکی از لازمه‌هایی است که آدمی را متوجه نکاتی بسیاری می‌سازد که در پیرامونش وجود دارد. فرهنگ و هنر یکی از آن داشته‌ها به شمار می‌آید که می‌توان با آداب و رسوم و فرهنگ کشوری آشنا و در مقابل فرهنگ و آداب خود را به آنها ارائه داد. لذا اهمیت این کارکرد فرهنگی که از ذات درونی انسان نیز دور نیست بلکه به برون‌‍ریزی امیال درونی یازی می‌رساند آن است که می‌تواند در دیدگاه سایر جوامع موثر و کارساز باشد. حال در مدیوم هنر نمایش نیز این اتفاق به شکل قابل توجه‌ای شکل گرفته است، زیرا از نظر محتوا، فرم، موسیقی و شخصیت‌ها در اثری، مخاطب می‌تواند درک مناسبی از فضای نمایش داشته باشد. حال این کارکرد در بخش نمایش‌های ایرانی که اشاره مستقیم به فرهنگ، تاریخ، هنر و آداب کشورمان دارد بسیار جلوه می‌کند. بنابراین هنرمندان این عرصه تلاش کنند تا آداب و فرهنگ کشورمان با تولید نمایش‌هایی فاخر و ایرانی در جای جای جهان اجرا شود تا بتوانیم چهره‌ای مقتدر از فرهنگ و هنر را به تصویر در آوریم. البته در هنر نمایش هیچ مرزی و تفاوتی بین نمایش‌های ایرانی و باقی نمایش‌ها که ساختار دیگری را دنبال می‌کنند نیست، اما نمایش‌های ایرانی از جهت فاخر و ملی خاصیت‌های برون مرزی زیادی دارد.

     

    نمایش «راز پنهان» اثری است که در آن لازمه‌هایی از نمایش‌های ایرانی به چشم می‌خورد. نمایشی که در تولید آن از ایده اثر تا رفتن نور از در صحنه آخر همه چیز تحت شعاع داده‌های فرهنگی و ادبی ایران زمین است. حال در ابتدا جهان متن را باید یکی از کارسازترین عنوان‌ها به شمار آورد. زیرا که ساختار این متن بر اساس زندگی و منش اسطوره‌ای با احترام و درستکار طراحی شده است. اسطوره‌ای که از ذات و سرشت پاکی برخوردار است و هرگز تن به اهریمن و ذات زشت نمی‌دهد. جهان متن با بهره گرفتن از شاهنامه فردوسی که قصه‌ها و روایت‌های بسیار پر کششی را در خود جای داده است به زندگی یکی از شخصیت‌های آن به نام «سیاوش» می‌پردازد که بازگوکننده آن است که این شخصیت با چه مسائلی در مسیر زندگی خود روبرو بوده است. حال با این خواسته، شخصیت سیاوش بعنوان شخصیت اصلی جهان نمایش به مخاطب معرفی می‌شود، که در ادامه با قابلیت‌های منحصر بفرد قصه‌گویی در شاهنامه می‌توان انتظار داشت که مخاطب با روایتی جذاب و پر کشش روبرو شود. لذا اهمیت دیگر این ساختار آن است که در طول جریان نمایش از آیین‌ها و سنت‌های ایرانی استفاده می‌شود که اشاره مستقیم به قدمت فرهنگی کشور ایران دارد. البته این نکته را باید یادآور شد که لحن اثر که بر مبنای ادبیات کهن ایرانی لحاظ شده به لزوم ساختار اصلی اثر نیز تاکید می‌ورزد.

     

    حال جهان اثر با داشته‌هایی که در متن خود دارد این قابلیت را فراهم می‌سازد تا شخصیت‌ها با درک درستی از فضای اثر نقش خود را با دقت و کوشش بیشتری ایفا کنند. زیرا این اثر با تمام امکانات خود اثری شخصیت محور است. اثری که در آن شخصیت سیاوش از رویارویی با مشکلات هراسی ندارد و در مقابل، دشمنان قصد دارند تا او را با شمشیر زهرآگین خیانت و مکر از پای در آورند. لذا در این جدال خیر و شر که شخصیت سیاوش در یک سوی آن و شخصیت سودابه در سوی دیگر ایستاده، طراحی شخصیت یک لازمه مهم به شمار می‌آید. زیرا مخاطب هرگز قصد آن را ندارد که قصه و روایتی با این جذابیت را از دست بدهد. بنابراین او توقع دارد که صلابت سیاوش و گستاخی سودابه را با شرح تمام جزئیات به نظار بنشیند.

    استفاده از مقوله نمادگرایی یکی دیگر از مواردی بوده است که در این اثر به آن توجه شده است. زیرا استفاده از این داشته برای ارائه دلیل و پیش آوردن واکنش سایر شخصیت‌ها کارساز است، بنابراین شخصیت‌ها به نوعی در قالب کسانی قرار می‌گیرند که زمان‌های بسیار دور در این مرز و بوم زندگی کرده‌اند. در جهان این نمایش که همه چیز از جمله موقعیت‌های نمایشی به حضور و رفتار شخصیت‌ها وابسته است این تابو وجود دارد که مخاطب تنها در جریان برون ریزی و واگویه‌های درونی آنها قرار بگیرد که این اتفاق نیز بخشی از فضای قصه‌سرایی جهان متن و خواستگاه اثر است. البته باید این نکته را یادآور شد ضرورت استفاده از ادبیات کهن و قصه‌های شاهنامه به گونه‌ای طراحی شده‌اند که قابلیت دارند به فضای جامعه امروز با لحن اکنون نزدیک شوند تا بستر نمایش را با مختصات روز پیش بگیرند که این موضوع نشان‌ دهنده جهانشمول بودن دیدگاه اثری به نام شاهنامه است.

     

    جهان نمایش «راز پنهان» از خرده پیرنگ‌هایی بهره گرفته است تا بتواند را راستای کلیت داستان جزئیات بیشتری را برای بهتر معرفی کردن شخصیت‌های اصلی به کار بگیرد که این هدف یکی از شگردهای جهان متن نیز به حساب می‌آید. راهکاری که شخصیت‌ها را از نقطه ابتدایی به گونه‌ای هدایت می‌کند که در طول مسیر روایت مخاطب شاهد رویارویی آنها با موانع و مشکلات برای به اثبات رساندن درون خود باشند. حال در این میان جهان نمایش سعی دارد با خلق تصویرسازی‌هایی که مربوط به دو شخصیت سیاوش و سودابه است اهمیت ساختار اثر که تکیه بر امیال انسانی دارد به تصویر بکشد. البته این نکته را باید اذعان داشت که نویسنده و کارگردان این اثر سعی دارد که وجوه قهرمان پروری را نیز بنابر خواسته ادبیات کلاسیک به گونه‌ای خلق کند مخاطب گاهی در مقام یک طرفدار قرار بگیرد و برای موفقیت شخصیت سیاوش لحظه شماری کند. بنابراین برای رسیدن به هدف خود از شخصیتی به نام راوی و یا پرده خوان استفاده می‌کند تا با شرح خود این روال را پیش بگیرد تا نقشه راهی را ذهن مخاطب شکل بدهد. لذا دارا بودن این عنوان‌ها سبب می‌شود که این اثر چه از نظر کلی و چه از دیدگاه جزئی شاکله‌ای قابل دفاع را ارائه بدهد که در آن موقعیت‌های مختلف با ریتمی مناسب اوج و فرودهای درستی را در بستر روایت و قصه دارا باشند. حال در این میان موسیقی ایرانی که به صورت زنده نواخته می‌شد بعنوان کنشی موثر برای تاکید موضوعی اثر به کارگرفته شده است که پایان بندی این نمایش را مرگ قهرمان خود به نظاره بنشیند.

     

    نمایش «راز پنهان» را می‌توان اثری متشکل از کنش و واکنش قلمداد کرد که پرتره‌ای از شخصیت سیاوش در شاهنامه را پیش روی دیدگان مخاطب قرار می‌دهد تا او بتواند اهمیت مرز بین خیر و شر را به خوبی درک کند. تاکیدی در این روزها انسان‌ها به آن نیازی مبرم دارند.  

     

     




    مطالب مرتبط

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با داود اسدالهی کارگردان نمایش «راز پنهان»

شخصیت سیاوش شاه بیت شاهنامه است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با داود اسدالهی کارگردان نمایش «راز پنهان»

    شخصیت سیاوش شاه بیت شاهنامه است

    ایران تئاتر: اهمیت نگهداری از فرهنگ، آیین و سنت‌ها جزو مواردی است که باید به آن نگاه ویژه و قابل توجه‌ای داشت. زیرا این لازمه‌ها سبب خواهند شد که در سراسر این جهان داشته‌ها و فرهنگ هر کشوری به سایرین معرفی شود. لذا هنرمندان کشورمان باید بکوشند تا این امر لازم را به تصویر، ...

    |

    نگاهی به نمایش «ماشینِری» به کارگردانی هادی حوری

همیشه باید به نوار زرد و کلاه قرمز احترام گذاشت
    نگاهی به نمایش «ماشینِری» به کارگردانی هادی حوری

    همیشه باید به نوار زرد و کلاه قرمز احترام گذاشت

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان انسان‌ها با تمام داشته‌هایش همیشه در تلاش هستند که نسبت به روز قبل خود تغییراتی داشته باشند که این هدف گاهی در جهت منفی و گاهی مثبت سوق پیدا می‌کند. البته این رفتار به نوعی معرف تفاوت دیدگاه از جانب هر دو گروه است. لذا این در میان این مجادله گروه ...

    |

    نگاهی به نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟» به کارگردانی محمدعلی زمانی

انسان چندوجهی نمونه‌ای کامل از جهان هستی است
    نگاهی به نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟» به کارگردانی محمدعلی زمانی

    انسان چندوجهی نمونه‌ای کامل از جهان هستی است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان هستی باتوجه به داده‌هایی که به انسان می‌دهد و داشته‌هایی که در خود پنهان می‌کند جذابیت خود را حفظ کرده و حتی در اوقاتی ماهیتش را تغییر می‌دهد. حال بنابر این تغییرات و پدید آمدن عصر مدرنیته انسان کالبدش را در پوسته‌ای قوت می‌بخشد تا در شرایط ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدعلی زمانی کارگردان نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟»

شناخت هویت، مهم‌ترین نشانه کشف وجود و ماهیت بشر است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدعلی زمانی کارگردان نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟»

    شناخت هویت، مهم‌ترین نشانه کشف وجود و ماهیت بشر است

    ایران تئاتر: انسان بعنوان مهمترین مخلوق، با تفکر و اراده خود سبب شده که اتفاق‌های گوناگون و زیادی در جهان هستی که دارای نظمی توامان است رخ بدهد. رویدادهایی که گاهی نشان از کائنات و قدرت‌های ماورایی دارد و در لحظاتی به درون و باورها اشاره می‌کند. کالبد این ضمیر در هم تنیده ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با هادی حوری نویسنده و کارگردان نمایش «ماشینِری»

تراژدی همیشه معنای واقعی و مستقیم کمدی است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با هادی حوری نویسنده و کارگردان نمایش «ماشینِری»

    تراژدی همیشه معنای واقعی و مستقیم کمدی است

    ایران تئاتر: پرداختن به زاویای مهم کلان اجتماعی یکی از شاخص‌هایی است که می‌توان از طریق آن افراد آن اجتماع و شرایط حاکم بر آن را شناخت. البته این پیش زمینه قوه محرکی است که سبب می‌شود کنش و واکنش‌های مثمرثمری در اثری شکل بگیرد که تبعات آن می‌تواند در تصمیمی موثر باشد.

    |

    نگاهی به نمایش «شهر تنهایی من» به کارگردانی حسن عسگری

پنهان کاری و تاوان دادن دو گزینه محرک فراموش شدن هستند
    نگاهی به نمایش «شهر تنهایی من» به کارگردانی حسن عسگری

    پنهان کاری و تاوان دادن دو گزینه محرک فراموش شدن هستند

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: شرایط فردی و جمعی در هر زمانی بعنوان یکی از کارکردهای مهم برای انسان‌ها تلقی می‌شود که در لحظه آنها کنش و واکنش‌های متفاوتی را از خود بروز می‌دهند. حال این موضوع در بستر اجتماع و رویارویی افراد با یکدیگر متفاوت و حتی متمایز است به شکلی که باور درون ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با حسن عسگری کارگردان و بازیگر نمایش «شهر تنهایی من»

جهان رازآلود امروز، تحت تاثیر اشک‌ها و لبخندهای یک انسان مدرن است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با حسن عسگری کارگردان و بازیگر نمایش «شهر تنهایی من»

    جهان رازآلود امروز، تحت تاثیر اشک‌ها و لبخندهای یک انسان مدرن است

    ایران تئاتر: جامعه و مسائل پیرامون آن را می‌توان دراماتیک، هزارتو و مالامال از اتفاق‌هایی است که جاومع بشری را دچار خود کرده است. حال در این میان روابط بین انسان‌ها بعنوان محرک‌های هدایت شده در این مسائل جای می‌گیرند که هر کدام سعی در پنهان و یا افشا کردن رازهایی دارند که ...

    |

    نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی ملیکا رضی و پیمان یاقوتی

درک درونی، تاوان متقابل یک تجربه طولانی مدت از شرایط موجود است
    نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی ملیکا رضی و پیمان یاقوتی

    درک درونی، تاوان متقابل یک تجربه طولانی مدت از شرایط موجود است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: گاهی برای پیشرفت و درک شرایط باید از اصولی پیروی و آن را جهت آگاهی در مسیری مشخص هدایت کرد. آثار مهم و قابل توجه در هر گونه‌ای حرف‌های زیادی برای خود دارند. حال اهمیت آنها در زمانی افزوده می‌شود که آن آثار بتوانند به شکلی چند وجهی ذوق مخاطب را ترغیب به ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با ملیکا رضی از کارگردانان نمایش «شب بخیر مادر»

علاقه زیادی به ساختارشکنی دارم
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با ملیکا رضی از کارگردانان نمایش «شب بخیر مادر»

    علاقه زیادی به ساختارشکنی دارم

    ایران تئاتر: اهمیت آنکه در جهان نمایش به آثاری مهم توجه شود یک خواسته اصولی و لازم است. زیرا ساختار درست و قابل توجه چنین آثاری است که به هنرمندان این عرصه در زمان اکنون این اجازه را می‌دهد که خود را محک زده و حتی با نگاهی نو نمونه‌ای از آن آثار را تولید کنند.

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محسن قصری از کارگردانان و بازیگر نمایش «کانفیدنشیال»

در جهان غیر مادی پرواز تنها با بال چپ ممکن نیست
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محسن قصری از کارگردانان و بازیگر نمایش «کانفیدنشیال»

    در جهان غیر مادی پرواز تنها با بال چپ ممکن نیست

    ایران تئاتر: هویت دنیای مدرن و جوامع بشری که هر لحظه بنابر خواسته‌هایشان تغییر دارد ایجاب می‌کند که باید با دقت بیشتری جهان پیرامون و انسان‌ها از هر نظر مورد بررسی قرار داد. البته در این زمان آنچه که بیشتر مورد توجه قرار دارد موقعیت‌ها و جایگاهی است که انسان به خود اختصاص ...

    |

    نظرات کاربران

  • جشنواره گام دوم
  • جشنواره سراسری تئاتر رضوی
  • جشنواره ملی تئاتر خرمشهر