در حال بارگذاری ...
  • جشنواره تئاتر فجر
  • نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی ملیکا رضی و پیمان یاقوتی

    درک درونی، تاوان متقابل یک تجربه طولانی مدت از شرایط موجود است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: گاهی برای پیشرفت و درک شرایط باید از اصولی پیروی و آن را جهت آگاهی در مسیری مشخص هدایت کرد. آثار مهم و قابل توجه در هر گونه‌ای حرف‌های زیادی برای خود دارند. حال اهمیت آنها در زمانی افزوده می‌شود که آن آثار بتوانند به شکلی چند وجهی ذوق مخاطب را ترغیب به دیدن و شنیدن کنند. بی‌گمان، آثار نمایشی از این دست آثار هستند که ابتدا جنبه ادبی و سپس جنبه تصویری و یا توامان به مخاطب منتقل می‌کنند.

    جوامع بشری فارغ از درگیری و آگاهی از مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی نیاز مبرم و لازمی به آشنایی با مسائل فرهنگی دارد. رویکردی که به نوعی می‌توان گفت قوه محرکی برای سه عنوان یاد شده است. حال با این اتفاق هنرمندان آگاه و با دغدغه می‌کوشند تا با خلق آثاری قابل دفاع و مخاطب پسند به نوعی هم آثار خود معرفی کنند و نیز در ادامه از فاجعه‌ای هر چند کوچک در ازای ناآگاهی جلوگیری بعمل آورند. اصولا زمانی که مردم جامعه به مخاطب آثار فرهنگی و هنری تبدیل می‌شوند کسب علم و باور برایشان جایگزین جنگ، قدرت و تصاحب می‌شود تا آنکه با افتخار دست به اسلحه خود بکشند و یا از گرفتن جان عده‌ای لبخند بزنند. بنابراین ضرورت این اصول آن است که جامعه با فرهنگ روز، خلق آثار فرهنگی و هدایت جامعه به سوی صلح و دانستن پیش برود تا بتواند آینده‌ای مشخص و قابل دفاع داشته باشد. البته این وجه فرهنگی بودن ایرادهایی هم دارد که از میان آنها باید به عدم درک متقابل، رقابت ناعادلانه، عدم شفاف بودن و... اشاره داشت. حال باید این نکته را مدنظر داشت که چرخه فرهنگی بی‌شک مهمترین عنوان است، زیرا همه چیز به ریشه و عمق آن بستگی دارد. بنابراین لطفا در پرورش و نگهداری این ماندگار مهم کوشا و البته دلسوز باشید.

    نمایش«شب بخیر مادر» از جمله نمایشنامه‌هایی است که چند موضوع را همزمان در خود نهادینه کرده تا بتواند شاخص‌های قراردادی بین خود و مخاطب را با تاکیدهایی معین کند. اثری که در هر زمان می‌توان از آن نمایشی به روز با اتفاق‌هایی که در پیرامون رخ می‌دهد را تولید کرد. البته این نکته در ساختار اصلی نمایشنامه‌ای «شب بخیر مادر» که «مارشا نورمن» آن را نوشته مهم است که از چند زاویه اثر خود را شکل و فرم می‌دهد. از جز به کل تبدیل شدن که معنای از فرد به جمع رسیدن می‌دهد، بررسی جامعه زنانی که دچار بحران‌های اجتماعی هستند و بخش روانشناختی فردی و اجتماعی جزو عنوان‌هایی به شمار می‌آیند که در این نمایشنامه شکل و ظاهری موجه دارد.

    ساختار این نمایش با آنکه ذاتی اجتماعی دارد بسیار به شخصیت‌های خود وابسته است. زیرا آنها کسانی هستند که شرایط را دچار اوج و فرودهایی می‌کنند تا آنکه بتوانند جهان اثر را با نکاتی که برایش در نظر گرفته شده به مخاطب معرفی کنند. حال این اتفاق در ابتدا متوجه جهان اثر است که با طراحی صحنه و صندلی‌هایی که بصورت پراکنده در صحنه وجود دارند معرف جهانی آشفته هستند که تا اندازه‌ای «جسی» یعنی دختر خانه و «تلما» یعنی مادر را تحت تاثیر خود قرار داده‌اند. حال با این اتفاق شرایط مهیا آن است که شخصیت‌ها بنابر ذائقه برون‌ریزی خود شروع به حرکت کنند و بر اساس موقعیت‌هایی که در اختیار دارند شرایط را گاهی به نفع شخصی خود و گاهی جهت رهایی از آن هدایت کرده و به سرانجام برسانند. حال این اتفاق از جنبه‌ای دیگر سبب واکنش شخصیت روبرو می‌شود که در نهایت شخصیت‌ها را دچار یک کشمکش دراماتیک می‌کند، زیرا در این رویارویی هویت هر یک از آنها خدشه ‍‌دار شده و حال دو طرف توان تاوان دادن را ندارند. لذا این طراحی سبب شده است که شخصیت‌ها به کنش و واکنش‌های خود وابسته باشند و برای هر اقدام و عملی از آنها بهره بگیرند.

    شخصیت «جسی» دختری جوان و بی‌پروا است، اما به دلیل آنکه گذشته و حالی نامفهوم را تجربه کرده است اکنون قصد دارد با شلیک گلوله‌ای به سر خود زندگی‌اش را به پایان برساند. تصور کنید، زمان و جهان اثر در حالت خاص تراژدی به سر می‌برد و مخاطب با درک شرایط در آن لحظه سعی دارد که همراه اثر پیش برود و هرگز قضاوت نکند. ریتم اثر نیز با این کارکردهایی که تاکنون به آنها اشاره شده تحت تاثیر موقعیت‌هایی است که شخصیت‌ها در آن قرار می‌گیرند و نمایش را پیش می‌برند. البته ناگفته نماند فضاسازی‌هایی که در طراحی‌ها از نگاه کارگردان‌های این اثر صورت گرفته نیز به مراتب نظم مشخصی را به این اثر داده است. زیرا شخصیت‌ها می‌دانند که در کدام فضا و زمان می‌توانند برون‌ریزی‌های خود را با جسارت و در بعضی مواقع به آرامی بیان کنند. در جهان این اثر که تاکید خود را بر شخصیت‌ محور بودن بنا کرده است این مسئله پیش می‌آید که موقعیت‌ها در اوج تراژدی بودن خود با شرایط هیجان انگیز و پر مخاطره هم راستا شده‌ تا شخصیت‌ها دائم در کنش و واکنش با یکدیگر قرار بگیرند.

    در جهان متن و اثر این نمایش نکاتی چون تعارض، تمایز، تعیین محدوده از جمله مواردی هستند که دو شخصیت اصلی این اثر از آنها شناخت داشته و در زمان‌هایی که مورد نیازشان باشد برای قوی نشان خود یکی از آنها را استفاده می‌کنند. لذا با در نظر گرفتن این موضوع باید اشاره داشت که موقعیت مکانی جهان اثر، جایگاه و محلی است که اتفاق‌ها را چون گردابی به سوی خود می‌کشد. عملی که در انتها شخصیت «جسی» را دچار اتفاقی می‌کند که راه بازگشتی برای جبران نمی‌گذارد و در مقابل شخصیت «تلما» را درگیر تاوانی می‌کند که باید تا ابد سنگینی آن را با اعمال خود بر دوش بکشد. بنابراین باید گفت که شرایط نابسامان جهان اثر را می‌توان بعنوان پایدارترین عنصر قلمداد کرد.

    «شب بخیر مادر» اثری است که در آن تلاش شده که هر چیز از کوچکترین تا بزرگترین هدف اندازه‌ای مشخص برای نمایش داشته باشد که این طراحی از تمایزهای مناسب این اثر به شمار می‌آید. درک و باورپذیری درست از سوی کارگردان‌های نمایش سبب آن شده است که مخاطب نیز با چنین باوری روبرو شود که این نکته شاید بتوان گفت از نکته ابتدایی تا اندازه‌ای مهم‌تر است.

     

     

     




    مطالب مرتبط

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با ملیکا رضی از کارگردانان نمایش «شب بخیر مادر»

علاقه زیادی به ساختارشکنی دارم
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با ملیکا رضی از کارگردانان نمایش «شب بخیر مادر»

    علاقه زیادی به ساختارشکنی دارم

    ایران تئاتر: اهمیت آنکه در جهان نمایش به آثاری مهم توجه شود یک خواسته اصولی و لازم است. زیرا ساختار درست و قابل توجه چنین آثاری است که به هنرمندان این عرصه در زمان اکنون این اجازه را می‌دهد که خود را محک زده و حتی با نگاهی نو نمونه‌ای از آن آثار را تولید کنند.

    |

    نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی فرید سلیمانی

فشنگ آخر جنگی بود، متاسفم
    نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی فرید سلیمانی

    فشنگ آخر جنگی بود، متاسفم

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: انسان در جهان پیرامون خود گاهی برنده، بازنده و در زمانی مرزی بین پیروزی و شکست را تجربه می‌کند. تجربه‎ای که در آن می‌توان بخش‌هایی از آنچه که از خود و اطرافش نمی‌داند را متوجه شده و در ازای آن آگاهی موضع خود را نسبت به انسان‌هایی که در دوران معاصر ...

    |

    نگاهی به نمایش «ماشینِری» به کارگردانی هادی حوری

همیشه باید به نوار زرد و کلاه قرمز احترام گذاشت
    نگاهی به نمایش «ماشینِری» به کارگردانی هادی حوری

    همیشه باید به نوار زرد و کلاه قرمز احترام گذاشت

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان انسان‌ها با تمام داشته‌هایش همیشه در تلاش هستند که نسبت به روز قبل خود تغییراتی داشته باشند که این هدف گاهی در جهت منفی و گاهی مثبت سوق پیدا می‌کند. البته این رفتار به نوعی معرف تفاوت دیدگاه از جانب هر دو گروه است. لذا این در میان این مجادله گروه ...

    |

    نگاهی به نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟» به کارگردانی محمدعلی زمانی

انسان چندوجهی نمونه‌ای کامل از جهان هستی است
    نگاهی به نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟» به کارگردانی محمدعلی زمانی

    انسان چندوجهی نمونه‌ای کامل از جهان هستی است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان هستی باتوجه به داده‌هایی که به انسان می‌دهد و داشته‌هایی که در خود پنهان می‌کند جذابیت خود را حفظ کرده و حتی در اوقاتی ماهیتش را تغییر می‌دهد. حال بنابر این تغییرات و پدید آمدن عصر مدرنیته انسان کالبدش را در پوسته‌ای قوت می‌بخشد تا در شرایط ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدعلی زمانی کارگردان نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟»

شناخت هویت، مهم‌ترین نشانه کشف وجود و ماهیت بشر است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدعلی زمانی کارگردان نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟»

    شناخت هویت، مهم‌ترین نشانه کشف وجود و ماهیت بشر است

    ایران تئاتر: انسان بعنوان مهمترین مخلوق، با تفکر و اراده خود سبب شده که اتفاق‌های گوناگون و زیادی در جهان هستی که دارای نظمی توامان است رخ بدهد. رویدادهایی که گاهی نشان از کائنات و قدرت‌های ماورایی دارد و در لحظاتی به درون و باورها اشاره می‌کند. کالبد این ضمیر در هم تنیده ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با هادی حوری نویسنده و کارگردان نمایش «ماشینِری»

تراژدی همیشه معنای واقعی و مستقیم کمدی است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با هادی حوری نویسنده و کارگردان نمایش «ماشینِری»

    تراژدی همیشه معنای واقعی و مستقیم کمدی است

    ایران تئاتر: پرداختن به زاویای مهم کلان اجتماعی یکی از شاخص‌هایی است که می‌توان از طریق آن افراد آن اجتماع و شرایط حاکم بر آن را شناخت. البته این پیش زمینه قوه محرکی است که سبب می‌شود کنش و واکنش‌های مثمرثمری در اثری شکل بگیرد که تبعات آن می‌تواند در تصمیمی موثر باشد.

    |

    نگاهی به نمایش «شهر تنهایی من» به کارگردانی حسن عسگری

پنهان کاری و تاوان دادن دو گزینه محرک فراموش شدن هستند
    نگاهی به نمایش «شهر تنهایی من» به کارگردانی حسن عسگری

    پنهان کاری و تاوان دادن دو گزینه محرک فراموش شدن هستند

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: شرایط فردی و جمعی در هر زمانی بعنوان یکی از کارکردهای مهم برای انسان‌ها تلقی می‌شود که در لحظه آنها کنش و واکنش‌های متفاوتی را از خود بروز می‌دهند. حال این موضوع در بستر اجتماع و رویارویی افراد با یکدیگر متفاوت و حتی متمایز است به شکلی که باور درون ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با حسن عسگری کارگردان و بازیگر نمایش «شهر تنهایی من»

جهان رازآلود امروز، تحت تاثیر اشک‌ها و لبخندهای یک انسان مدرن است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با حسن عسگری کارگردان و بازیگر نمایش «شهر تنهایی من»

    جهان رازآلود امروز، تحت تاثیر اشک‌ها و لبخندهای یک انسان مدرن است

    ایران تئاتر: جامعه و مسائل پیرامون آن را می‌توان دراماتیک، هزارتو و مالامال از اتفاق‌هایی است که جاومع بشری را دچار خود کرده است. حال در این میان روابط بین انسان‌ها بعنوان محرک‌های هدایت شده در این مسائل جای می‌گیرند که هر کدام سعی در پنهان و یا افشا کردن رازهایی دارند که ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محسن قصری از کارگردانان و بازیگر نمایش «کانفیدنشیال»

در جهان غیر مادی پرواز تنها با بال چپ ممکن نیست
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محسن قصری از کارگردانان و بازیگر نمایش «کانفیدنشیال»

    در جهان غیر مادی پرواز تنها با بال چپ ممکن نیست

    ایران تئاتر: هویت دنیای مدرن و جوامع بشری که هر لحظه بنابر خواسته‌هایشان تغییر دارد ایجاب می‌کند که باید با دقت بیشتری جهان پیرامون و انسان‌ها از هر نظر مورد بررسی قرار داد. البته در این زمان آنچه که بیشتر مورد توجه قرار دارد موقعیت‌ها و جایگاهی است که انسان به خود اختصاص ...

    |

    نگاهی به نمایش «کانفیدنشیال» به کارگردانی سپیده گل تراش‌نژاد و محسن قصری

همیشه رمزآلود بودن ملاک ابهام و غریبه بودن نیست
    نگاهی به نمایش «کانفیدنشیال» به کارگردانی سپیده گل تراش‌نژاد و محسن قصری

    همیشه رمزآلود بودن ملاک ابهام و غریبه بودن نیست

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: رمزآلود بودن جهان هستی این اجازه را به انسان می‌دهد که خود را برای کشفی بی‌انتها آماده کرده و جهت تشریح آن به مناظره‌ای در مقابل سایرین بنشیند تا حرف خود را به اثبات برساند. حال در این مجال گاهی خلق و خوی آدمی این مسیر را در ازای تصمیمی به ناکجا آباد و ...

    |

    نظرات کاربران

  • جشنواره گام دوم
  • جشنواره سراسری تئاتر رضوی
  • جشنواره ملی تئاتر خرمشهر