در حال بارگذاری ...
  • جشنواره تئاتر فجر
  • نگاهی به نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟» به کارگردانی محمدعلی زمانی

    انسان چندوجهی نمونه‌ای کامل از جهان هستی است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان هستی باتوجه به داده‌هایی که به انسان می‌دهد و داشته‌هایی که در خود پنهان می‌کند جذابیت خود را حفظ کرده و حتی در اوقاتی ماهیتش را تغییر می‌دهد. حال بنابر این تغییرات و پدید آمدن عصر مدرنیته انسان کالبدش را در پوسته‌ای قوت می‌بخشد تا در شرایط اضطراری بتواند برون‌ریزی عیانی را از خود به نمایش بگذارد.

    زمانی که صحبت از کالبد و ساختار می‌شود بی‌شک عنوانی که به ذهنمان خواهد رسید متوجه انسان و رویکردهای درونی و بیرونی او است. حال این موضوع با تسری به جوامع بشری شدت بیشتری به خود می‌گیرد تا کنش و واکنش‌ها با حجم زیادی از تغییرات را شاهد شویم. اصولا لزوم باورپذیری هر اتفاقی در خود پیش زمینه‌ها، باورها و اشارهایی دارد که سبب می‌شود زوایای بسیاری از دیدگاه انسان‌ها متوجه آن شود. لذا اهمیت این موضوع از کوچکترین تا بزرگترین عنوان‌ها را شامل خواهد شد، زیرا فلسفه و تعریفی در آن نهفته است که می‌تواند معنای دقیق آن اتفاق یا رویداد باشد. جهان هستی با این لازمه‌ها شرایطی را پیش می‌آورد تا هویت و شیوه زندگی گاهی چندوجهی و در اوقاتی تک بُعدی به نظر برسد. در واقع اجتماع انسان‌ها را می‌توان محرکی قابل استناد دانست که در آن رفتارها، منش‌ها، تئوری‌ها و... به گونه‌ای خود را نمایش می‌دهند که تمایزهایی برای ارائه شکل بگیرد. حال در این میان پدیده‌هایی که به دست انسان ساخته و در اختیار قرار می‌گیرد به نوعی بر آمده از همان دیدگاه و جهان‌بینی هر شخص است که مورد استفاده قرار گرفتن در جهت خیر یا شر را تعریف می‌دهد. اصولا با آمدن قوانین مدرنیته و سهل شدن دستاوردها در زمانی کوتاه این ماجرا بیشتر رخ خواهد داد که سرنوشت و تقدیر در کسری از ثانیه مسیر خود را به هزار راه‌هایی که آینده‌ای معلوم و یا نامعلوم دارند تغییر داده و انسان را دچار تحول با مقداری مشخص کند. البته اهمیت این رویکرد تمام و کمال در ابتدا متوجه فرد و سپس جمع است که در زمانی تبعات آن را پذیرفته و در اوقاتی از داشتن این تحول سر باز می‌زنند. لذا باید اشاره داشت که وجود باور و موقعیت‌ها خط سیری معین برای بودن یا نبودن است و دیگر هیچ.

     

    نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟» جهان متفاوت و چند لایه‌ای دارد که در آن انسان بعنوان موجود گمگشته‌ای در میان اتفاق‌ها و موقعیت‌ها زندگی خود را می‌گذراند و باتوجه به حاشیه‌هایی که شبیه متن واقعیت است پیش می‌رود. حال در این کشمکش مشهود و قابل رویت مقوله زمان و تخیل عناصری هستند که واقعیت را در کالبد و ساختاری متغیر به شکلی نمایش می‌دهند که انسان همچون خط بُرداری بر اساس سرنوشت و تقدیر مسیرش را تغییر داده تا به خواسته‌ای که در ذهن دارد دست پیدا کند. البته این تعریف که از جهان‌بینی نویسنده نشات گرفته مجالی را در اختیار جهان نمایش قرار داده است تا بتواند بنابر جهان‌بینی و باوری دیگر این موضوع را به بوته نقد و چالشی معنادار هدایت کند. لذا این کنش روانشناسانه مزیتی دارد که مخاطب می‌تواند با آن همراه شده و نسبت به اتفاق‌ها همذات پنداری داشته باشد. البته باید اشاره داشت که موقعیت‌های نمایشی بعنوان اهرمی موثر در ساختار اصلی این اثر جایگاهی قابل تامل دارد. زیرا شخصیت‌ها باتوجه به آنچه که پیش روی آنها قرار می‌گیرد از خود واکنش نشان داده و در مقابل داده‌هایی که نصیبشان می‌شود برون‌ریزی و حتی فرافکنی می‌کنند. حال با در نظر گرفتن این شرایط باید گفت که عنوان ابتدایی که مخاطب را متوجه این جهان می‌کند از موقعیت مکانی که برای حضور شخصیت‌ها معین شده می‌آید. آسایشگاه به خودی خود عنوانی است که به باور و تعریف دیدگاه نویسنده جهت می‌دهد تا از آن طریق بتوان شخصیت‌ها را نماد و یا نمونه ما به ازایی از انسان‌های واقعی که دچار تحولات عظیمی در زندگی و سرنوشت خود شده‌اند قلمداد کرد.

     

    روابط بین شخصیت‌ها یکی از مهمترین عنوان‌هایی است که مخاطب با دیدن آن به آگاهی دست پیدا خواهد کرد که تصمیم‌ها، باورها و سرنوشت تا چه اندازه می‌تواند تاثیرگذار و حتی تعیین کننده باشد. لذا برای آنکه این تاکید دو چندان شود جهان اثر با در نظر گرفتن شخصیت و موقعیت کنش و واکنش درام را مشخص و البته نظم می‌دهد. حال با این دلایل مقوله زمان کاربرد و رویکردی مناسب به خود می‌گیرد، زیرا از گذشته به حال و از حال بر اساس قاعده‌ای دراماتیک به گذشته در رفت و آمد است. حال شخصیت‌ها نیز با این سیر روایت فضایی را به دست می‌آورند تا برآیندی از زندگی خود را در اختیار مخاطب گذاشته و برای او شرح بدهند که به چه دلیل و چرا اکنون این گونه زندگی می‌کنند. ترکیب مولفه‌های مونولوگ و دیالوگ از نکاتی هستند که نوع مواجه شخصیت اول یعنی «ساموئل کی فر» را با جهان درون، جهان پیرامون و ارتباط با شخصیت دیگر که نام او «سالواتوره» است را متمایز کرده و ضرورت موقعیت را تعریف می‌دهد. عنوان «بازی در بازی» از لازمه‌هایی بوده است که در این اثر بسیار مورد استفاده قرار گرفته و یکی از شخصیت‌ »سالواتوره» در چندین نقش ظاهر شده تا بتواند از چند زاویه شخصیت‌هایی که در روایت اثرگذار بوده‌اند را معرفی کند. حال در این مجال، مخاطب در مقام همراه است که نسبت به اوج و فرودهای درام با شخصیت‌ها همراه شده و تا اندازه‌ای قضاوت را پیش می‌آورد. در واقع داستان‌گو بودن اثر این قابلیت را نیز در کنار سایر موارد فراهم آورده تا نقد به کالبد انسانی و جهان پیرامون با دیدی منظم و کاربردی شکل بگیرد.

     

    جهان نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟» ساختاری جهانشمول دارد که در آن هر موضوعی به موضوع دیگر ارتباط مستقیم و یا غیر مستقیم دارد. لذا کارگردانی این اثر بنابر باوری که برگرفته از اجتماع و جهان درون است رخ داده تا شخصیت‌ها با تعریفی که در آن شکست و پیروزی همچون ریتم تغییر می‌کند پیش بروند. در واقع کارگردان این اثر کوشیده است تا بنابر حواس درونی و بیرونی بازیگرها و طراحی صحنه هویت شخصیت‌ها و موقعیتی که در آن قرار گرفته‌اند را به شکل تابویی نمایش بدهد که در انتها و پایان‌بندی ملاک تشخیص جهان هستی و انسان باشد.  




    مطالب مرتبط

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدعلی زمانی کارگردان نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟»

شناخت هویت، مهم‌ترین نشانه کشف وجود و ماهیت بشر است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محمدعلی زمانی کارگردان نمایش «آیا می‌شناسید راه شیری را؟»

    شناخت هویت، مهم‌ترین نشانه کشف وجود و ماهیت بشر است

    ایران تئاتر: انسان بعنوان مهمترین مخلوق، با تفکر و اراده خود سبب شده که اتفاق‌های گوناگون و زیادی در جهان هستی که دارای نظمی توامان است رخ بدهد. رویدادهایی که گاهی نشان از کائنات و قدرت‌های ماورایی دارد و در لحظاتی به درون و باورها اشاره می‌کند. کالبد این ضمیر در هم تنیده ...

    |

    نگاهی به نمایش «ماشینِری» به کارگردانی هادی حوری

همیشه باید به نوار زرد و کلاه قرمز احترام گذاشت
    نگاهی به نمایش «ماشینِری» به کارگردانی هادی حوری

    همیشه باید به نوار زرد و کلاه قرمز احترام گذاشت

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: جهان انسان‌ها با تمام داشته‌هایش همیشه در تلاش هستند که نسبت به روز قبل خود تغییراتی داشته باشند که این هدف گاهی در جهت منفی و گاهی مثبت سوق پیدا می‌کند. البته این رفتار به نوعی معرف تفاوت دیدگاه از جانب هر دو گروه است. لذا این در میان این مجادله گروه ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با هادی حوری نویسنده و کارگردان نمایش «ماشینِری»

تراژدی همیشه معنای واقعی و مستقیم کمدی است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با هادی حوری نویسنده و کارگردان نمایش «ماشینِری»

    تراژدی همیشه معنای واقعی و مستقیم کمدی است

    ایران تئاتر: پرداختن به زاویای مهم کلان اجتماعی یکی از شاخص‌هایی است که می‌توان از طریق آن افراد آن اجتماع و شرایط حاکم بر آن را شناخت. البته این پیش زمینه قوه محرکی است که سبب می‌شود کنش و واکنش‌های مثمرثمری در اثری شکل بگیرد که تبعات آن می‌تواند در تصمیمی موثر باشد.

    |

    نگاهی به نمایش «شهر تنهایی من» به کارگردانی حسن عسگری

پنهان کاری و تاوان دادن دو گزینه محرک فراموش شدن هستند
    نگاهی به نمایش «شهر تنهایی من» به کارگردانی حسن عسگری

    پنهان کاری و تاوان دادن دو گزینه محرک فراموش شدن هستند

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: شرایط فردی و جمعی در هر زمانی بعنوان یکی از کارکردهای مهم برای انسان‌ها تلقی می‌شود که در لحظه آنها کنش و واکنش‌های متفاوتی را از خود بروز می‌دهند. حال این موضوع در بستر اجتماع و رویارویی افراد با یکدیگر متفاوت و حتی متمایز است به شکلی که باور درون ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با حسن عسگری کارگردان و بازیگر نمایش «شهر تنهایی من»

جهان رازآلود امروز، تحت تاثیر اشک‌ها و لبخندهای یک انسان مدرن است
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با حسن عسگری کارگردان و بازیگر نمایش «شهر تنهایی من»

    جهان رازآلود امروز، تحت تاثیر اشک‌ها و لبخندهای یک انسان مدرن است

    ایران تئاتر: جامعه و مسائل پیرامون آن را می‌توان دراماتیک، هزارتو و مالامال از اتفاق‌هایی است که جاومع بشری را دچار خود کرده است. حال در این میان روابط بین انسان‌ها بعنوان محرک‌های هدایت شده در این مسائل جای می‌گیرند که هر کدام سعی در پنهان و یا افشا کردن رازهایی دارند که ...

    |

    نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی ملیکا رضی و پیمان یاقوتی

درک درونی، تاوان متقابل یک تجربه طولانی مدت از شرایط موجود است
    نگاهی به نمایش «شب بخیر مادر» به کارگردانی ملیکا رضی و پیمان یاقوتی

    درک درونی، تاوان متقابل یک تجربه طولانی مدت از شرایط موجود است

    ایران تئاتر، کیارش وفایی: گاهی برای پیشرفت و درک شرایط باید از اصولی پیروی و آن را جهت آگاهی در مسیری مشخص هدایت کرد. آثار مهم و قابل توجه در هر گونه‌ای حرف‌های زیادی برای خود دارند. حال اهمیت آنها در زمانی افزوده می‌شود که آن آثار بتوانند به شکلی چند وجهی ذوق مخاطب را ترغیب به ...

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با ملیکا رضی از کارگردانان نمایش «شب بخیر مادر»

علاقه زیادی به ساختارشکنی دارم
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با ملیکا رضی از کارگردانان نمایش «شب بخیر مادر»

    علاقه زیادی به ساختارشکنی دارم

    ایران تئاتر: اهمیت آنکه در جهان نمایش به آثاری مهم توجه شود یک خواسته اصولی و لازم است. زیرا ساختار درست و قابل توجه چنین آثاری است که به هنرمندان این عرصه در زمان اکنون این اجازه را می‌دهد که خود را محک زده و حتی با نگاهی نو نمونه‌ای از آن آثار را تولید کنند.

    |

    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محسن قصری از کارگردانان و بازیگر نمایش «کانفیدنشیال»

در جهان غیر مادی پرواز تنها با بال چپ ممکن نیست
    گفت‌وگوی ایران تئاتر با محسن قصری از کارگردانان و بازیگر نمایش «کانفیدنشیال»

    در جهان غیر مادی پرواز تنها با بال چپ ممکن نیست

    ایران تئاتر: هویت دنیای مدرن و جوامع بشری که هر لحظه بنابر خواسته‌هایشان تغییر دارد ایجاب می‌کند که باید با دقت بیشتری جهان پیرامون و انسان‌ها از هر نظر مورد بررسی قرار داد. البته در این زمان آنچه که بیشتر مورد توجه قرار دارد موقعیت‌ها و جایگاهی است که انسان به خود اختصاص ...

    |

    نظرات کاربران

  • جشنواره گام دوم
  • جشنواره سراسری تئاتر رضوی
  • جشنواره ملی تئاتر خرمشهر