در حال بارگذاری ...
با حضور جمعی از اساتید، پژوهشگران و علاقه مندان تئاتر:

نشست بررسی کتاب تازه «تئاتر (و) جامعه (و) تئاتر» برگزار شد

نشست بررسی کتاب تازه «تئاتر (و) جامعه (و) تئاتر» روز چهارشنبه ۲۵ دی‌ماه از ساعت ۱۸:۳۰ تا ۲۰:۳۰ در تالار مشاهیر تئاتر شهر برگزار شد.

در این نشست که با اجرای اصغر نوری برگزار شد، شهرام گیل‌آبادی استاد ارتباطات تئاتر و کارگردان، دکتر اعظم راود راد جامعه شناسی و سردبیر مجله جامعه شناسی هنر و ادبیات، دکتر سعید اسدی استاد دانشگاه، پژوهشگر و نمایش نامه نویس تئاتر، دکتر نعمت الله فاضلی استاد انسان شناسی فرهنگی و جامعه شناسی هنری، دکتر فرهاد مهندس پور پژوهشگر و کارگردان تئاتر و رضا کوچک زاده پدیدآورنده کتاب به بیان دیدگاه های خود در خصوص کتاب «تئاتر (و) جامعه (و) تئاتر» که با عنوان «تئاتر و جامعه» به کوشش انتشارات نشر نو به چاپ رسیده است، پرداختند.

 

اجرای بخش اول نشست با حضور شهرام گیل آبادی، اعظم راود راد و سعید اسدی

در بخش اول این نشست، شهرام گیل آبادی، اعظم راود راد و سعید اسدی به بیان دیدگاههای خود در خصوص این کتاب پرداختند.

شهرام گیل آبادی گفت: بعد از مطالعه 14 مقاله و 3 گفت و گوی کتاب که 471 صفحه به رشته تحریر در آمده اند احساس کردم ما از معانی یا دلالت های آشکاربه دلالت های ضمنی رسیدیم.

وی با اشاره به اینکه تئاتر در دنیا منبع تولید دانش است، افزود: ما 4 سطح دانش شامل رفتار، مناسک، دانش و تجربه داریم که در دو سطح آخر با دانشی روبرویم که وابسته به جامعه است.

این استاد ارتباطات اجتماعی اضافه کرد: اگر در تئاتر با تولید دانش، نگاه ارجاعی و تولید معانی نشانگر همراه شود منبع جدی برای مطالعات جامعه شناسی است.

وی در ادامه استفاده از مقالات برخی پژوهشگران خارج از حوزه  تئاتر را از امتیازات این کتاب عنوان کرد و گفت: تئاتر امروز با توجه به فرم هایی که با آن مواجه هستیم به شده به این نگاه بیرونی نیاز دارد.

گیل آبادی تصریح کرد: در دنیا هیچ رسانه ای به قدرت مندی رسانه های میان فردی وجود ندارد چون آدم ها در مواجه با هم می توانند اعجاز اقناعی داشته باشند و تئاتر یکی از زبان ها برای رسیدن به توسعه اجتماعی است که می تواند این اعجاز در آن به وجود آید.

وی با تاکید بر اینکه حیات و پویایی تئاتر امروز وابسته به تولید نیازهای اجتماعی و تولید نیازهای اجتماعی وابسته به تولید دانش اجتماعی است، گفت: این کتاب به واسطه توجه به این موضوع از اهمیت برخوردار است.

این استاد دانشگاه ضمن تبریک به خانواده بزرگ تئاتر به خاطر انتشار این کتاب، خاطر نشان کرد: با توجه به موقعیت محور بودن تئاتر در دنیا، می تواند مدل هایی همچون مدل ارتباط آیینی به وجود آورد که نگاه جامعه شناسانه در خود دارد.

در ادامه این بخش از نشست، اعظم راود راد نیز گفت: با وجود اینکه در حوزه جامعه شناسی هنر کتاب های خوبی در کشور به چاپ رسیده است و کتاب های مهم در دسترس هستند اما در بخش ها و زیرمجموعه های هنر مباحث زیادی وجود ندارد و ما در حوزه تئاتر با فقر مطالعات جامعه شناختی در ایران مواجه ایم.

وی با اشاره به اینکه در حال حاضر تعداد محدودی اثر در حوزه جامعه شناسی تئاتر مثل جامعه شناسی تئاتر اثر ژآن دووینیو وجود دارد، با بیان نقل قولی از بهرام بیضایی در خصوص تعامل تئاتر و جامعه گفت: ارتباط تئاتر با جامعه به اندازه ای تنگاتنگ است که برخی اندیشمندان مثل گورویچ تئاتر را با جامعه یکی می داند.

راود راد در بخشی دیگر از سخنان خود به بررسی کتاب «تئاتر و جامعه» پرداخت و گفت: وقتی با این کتاب برخورد کردم بسیار خوشحال شدم چون در مورد تئاتر خودمان کارکرده است و به همت آقای کوچک زاده مقالات بسیار خوبی در این خصوص گردآوری شده است.

سعید اسدی نیز که خود مولف مقاله «درآمدی بر تحلیل پیدایش زیرمیدان موج نو تئاتر ایران در دو دهه سی و چهل خورشیدی» در این کتاب دارد، در تشریح ویژگی های این کتاب گفت: «تئاتر و جامعه» به خاطر وجه بین رشته ای یا چند رشته ای اش امکان فوق العاده ای برای تولید دانش به ما می دهد.

وی افزود: وقتی از تولید دانش سخن می گوییم باید یک ترمینولوژی به وجود آید. بی شک برای توسعه ترمینولوژی تئاتر توسعه سایر حوزه های ضروری است.

اسدی با بیان اینکه در پژوهش های خود به این نتیجه رسیدم که تئاتر ایران به دنبال تولید شهروند جدید است، تصریح کرد: هدف کنش های تئاتر تولید شهروند جهان جدید است و به همین دلیل تئاتر یکی از عرصه های مهم در دگرگونی سازی آرایش اجتماعی محسوب می شود.

وی با اشاره به مقاله ای که در این کتاب به رشته تحریر درآورده است، گفت: در دهه 30 به واسطه هیجانات سیاسی اجتماهی در هنر وارد یک موج نو شدیم. این موج نو در همه هنرها من جمله ادبیات، سینما و تئاتر به وجود آمد و ماحصیل آن شکل گیری برخی نهادها از جمله کارگاه نمایش بود.

این استاد دانشگاه اضافه کرد: در طی این مسیر معضلی که همواره با آن روبرو بودیم سیاست زدگی است که بیش از سیاسی بودن یا تحلیل براساس دانش سیاسی غلبه داشت.

 

پخش فیلم سخنرانی ویلیام بیمن

در ادامه این نشست فیلم سخنرانی پرفسور ویلیام او. بیمن رئیس دپارتمان انسان شناسی دانشگاه مینه سوتا که مقاله اش با عنوان «چرا می‌خندند؟» با ترجمه سعید آقایی در این کتاب چاپ شده بود، پخش شد.

ویلیام او.بیمن گفت: من در رشته مردم شناسی پژوهش می کنم و دوست داشتم بر روی روابط بین هنرپیشه ها و تماشاگران تحقیق کنم به همین دلیل بررسی های زیادی در ایران در خصوص تئاتر روحوضی، تعزیه، عروسکی، خیمه شب بازی و ... انجام دادم.

وی با اشاره به اینکه در تئاتر ارزشها منعکس می شوند، افزود: در تئاتر هنرپیشه ها و تماشاگران با هم معنا فراهم می کنند که طی آن ارزش های اجتماعی به خوبی منعکس می شود.

این استاد مطالعات خاورمیانه با اشاره به بررسی هایی که با باقر غفاری در حوزه تئاتر روحوضی در ایران انجام داده است، اضافه کرد: این فرم تئاتر بسیار مضحک و خنده دار و در عین حال معنادار است و در گذشته در اکثر جشن های محلی اجرا می شد هرچند متاسفانه کمتر اجرا می شود و امیدواریم روح این تئاتر در ایران همواره زنده باشد.

 

اجرای بخش دوم نشست با حضور نعمت الله فاضلی، فرهاد مهندس پور و رضا کوچک زاده

در ادامه این نشست نعمت الله فاضلی استاد انسان شناسی فرهنگی و جامعه شناسی هنری با اشاره به اینکه مطالعات تئاتر در ایران در میان مجموعه مطالعات اجتماعی دیگر توسعه یافته نیست، گفت: ما در جنبه های نظری مجموعه های وسیعی از منابع در دهه های اخیر تالیف و ترجمه منتشر کردیم که حرکت بسیار خوبی است اما چالش جدی ما از آنجا شروع می شود که شاخه های مختلف هنری به زبان علم اجتماعی هنر خیلی کم مفهوم بندی و صورت بندی شده و در این حوزه با تاخیر روبروییم.

وی افزود: تئاتر از جمله پدیده هایی است که همگام با جامعه جدید رونمایی شده اما هنوز نتوانسته ایم تئوری تئاتر جدید را توضیح دهیم.

فرهاد مهندس پور نیز با اشاره به اینکه آرام آرام به این سمت در حرکت هستیم که درباره تئاتر حرف بزنیم، گفت: یکی از مشکلاتی که در طول تاریخ تئاتر با آن مواجه بودیم این است که کسی در مورد کاری که می کرد یا خودش یا دیگران ابراز نظر یا واکنشی نداشت و به نظر می رسد آرام آرام تلاش می کنیم که درباره تئاتر حرف بزنیم.

مهندس پور با اشاره به اینکه صحبت درباره تئاتر از بعد از انقلاب و به ویژه از دهه 80 به بعد شروع شدف تصریح کرد: ما همیشه در گفت و گو قرار نیست همدیگر را تایید کنیم. اگر بتوانیم زمینه های گفت و گو را فراهم کنیم تولید دانش خواهیم داشت.

رضا کوچک زاده پدیدآورنده کتاب «تئاتر و جامعه» نیز در سخنان خود ابتدا در خصوص ویلیام ام.بیمن و نقش فعالیت پژوهشی وی در ایران صحبت کرد و گفت: این پژوهشگر در سال 1357 دبیر همایش علمی نمایش های شادی آور در شیراز بود و مجموعه مقالات بسیار خوبی در این حوزه تهیه کرد که متاسفانه پیش از آنکه به دانشگاه ارسال شود گم شدند. بنابراین ایشان خیلی سعی کرد جای خالی بعضی از آنها را به ویژه در حوزه تخت حوضی با مطالب جدید پر کند.

کوچک زاده در ادامه با اشاره به اینکه عنوان اصلی این کتاب تئاتر (و) جامعه (و) تئاتر بود که ناشر بدون تایید ما عنوان تئاتر و جامعه را بر آن گذاشت، گفت: کتاب قبلی من پس از انتشار در 5 ماه پخش شد و ناشر از من خواست که مجوز چاپ مجدد آن را بدهم. پیشنهاد من این بود که مجموعه ماقلاتی جدید با تغییراتی ویژه و توجه به نگاه اندیشمندان بیرونی به تئاتر گردآوری کنم چون فهمیده بودم که مخاطبان کتاب فقط هنرمندان تئاتر نیستند و طیفی از جامعه شناسان، انسان شناسان و ... نیز به این موضوع علاقه مندند به همین خاطر نسخه جدید را در سال 88 آماده کردیم هرچند به دلایل مختلف تا امروز به چاپ نرسید.

وی اضافه کرد: متاسفانه اسم این کتاب توسط ناشر تغییر کرد و دو مقاله آن که اولی در مورد جامعه شناسی زندگی تئاتر ها و دومی در خصوص تاثیر خانواده بر نوشته های ایرانی بود بدون تایید ما حذف شدند و هنوز علت آن را نمی دانیم.

در انتهای این نشست، جلسه پرسش و پاسخ برگزار شد.

 

 

 

 

 




مطالب مرتبط

گفتگوی ایران تئاتر با لیلی عاج نویسنده و کارگردان «کجایی ابراهیم»:

نمی توان به راحتی هشت سال دفاع را نادیده گرفت
گفتگوی ایران تئاتر با لیلی عاج نویسنده و کارگردان «کجایی ابراهیم»:

نمی توان به راحتی هشت سال دفاع را نادیده گرفت

ایران تئاتر: نمایش «کجایی ابراهیم» اثر اقتباسی لیلی عاج، پس از دریافت رتبه اول جشنواره نمایش‌نامه‌نویسی اقتباسی گام دوم، در تماشاخانه سرو به روی صحنه رفت.

|

کنکاشی بر حضور نمایش‌های مذهبی در محرم

نمره قبولی رادیو و تلویزیون در فضای کرونایی محرم
کنکاشی بر حضور نمایش‌های مذهبی در محرم

نمره قبولی رادیو و تلویزیون در فضای کرونایی محرم

ایران تئاتر: روند صعودی کرونا در کشور، افزایش نگرانی های ناشی از گسترش آن و در نهایت ایجاد محدودیت در برگزاری مراسم محرم، باعث توجه بیش از پیش مقوله تئاتر در میان مسئولان شد.

|

اسارت،کرونا،تئاتر و دفاع مقدس در گفت و گو با آزاده سرافراز محسن جهانبانی:

تئاتر برای اسرا معجزه‌ امید بود 
واقعیات دفاع‌مقدس به‌درستی به نسل کنونی منتقل نشده است
اسارت،کرونا،تئاتر و دفاع مقدس در گفت و گو با آزاده سرافراز محسن جهانبانی:

تئاتر برای اسرا معجزه‌ امید بود
واقعیات دفاع‌مقدس به‌درستی به نسل کنونی منتقل نشده است

ایران تئاتر: با اینکه در جوانی از تئاتر متنفر بود اما دوران اسارت عاملی می شود تا به طور به عرصه تئاتر ورود کند. او این روزها از بازیگران فعال تئاتر، سینما و تلویزیون است.

|

اسارت، کرونا ، تئاتر و دفاع مقدس در گفت و گو با آزاده سرافراز محمد باقر عباسی:

از ساخت لباس پلنگی با پوست پیاز تا نمایش عروسکی آقای اشتیاق
 انگیزه از دست نرود هر کاری ممکن می شود
اسارت، کرونا ، تئاتر و دفاع مقدس در گفت و گو با آزاده سرافراز محمد باقر عباسی:

از ساخت لباس پلنگی با پوست پیاز تا نمایش عروسکی آقای اشتیاق
انگیزه از دست نرود هر کاری ممکن می شود

ایران تئاتر: آزاد سرافراز محمدباقر عباسی از هنرمندان مطرح تئاتر در دوران اسارت است که اسرا با نمایش های طنز او به ویژه نمایش عروسکی آقای اشتیاق خاطرات زیادی دارند.

|

اسارت ، کرونا ، تئاتر و چهل سالگی دفاع مقدس در گفت و گو با عبدالمجید رحمانیان:

چگونه یک« ابو مسرحیه »فعال سرخورده شد و دکترای حقوق گرفت!
حبس در کرونا هم راهکار دارد؛ ما توانستیم، شما هم می توانید
اسارت ، کرونا ، تئاتر و چهل سالگی دفاع مقدس در گفت و گو با عبدالمجید رحمانیان:

چگونه یک« ابو مسرحیه »فعال سرخورده شد و دکترای حقوق گرفت!
حبس در کرونا هم راهکار دارد؛ ما توانستیم، شما هم می توانید

ایران تئاتر: آزاده سرافراز عبدالمجید رحمانیان از فعالان تئاتر در اسارتگاه های عراق است که در زیر فشارهای روحی و جسمی و کمترین امکانات ، نمایش های موثری در اردوگاههای عراقی روی صحنه برد.

|

8 مرداد روز بزرگداشت مقام شیخ اشراق سهروردی:

هشدار که راه خود به خود گم نکنی
8 مرداد روز بزرگداشت مقام شیخ اشراق سهروردی:

هشدار که راه خود به خود گم نکنی

ایران تئاتر: نمی دانم روزی که اوژن یونسکو در نامه به هانری کربن مترجم «عقل سرخ» نوشت: «بدون تردید شما آن متن را در خاطره ایرانیان نیز زنده کردید»، مسئولان و هنرمندان تئاتر ما چه کردند؟ اما ای کاش همین تلنگر شروعی برای ترسیم نقشه راه می شد.

|

نگاهی به موجی که کرونا ایجادکرد

بازار گرم کارگاه‌های آموزشی تئاتر در فضای مجازی
نگاهی به موجی که کرونا ایجادکرد

بازار گرم کارگاه‌های آموزشی تئاتر در فضای مجازی

ایران تئاتر- علی رحیمی : در ایام خانه نشینی کرونا برگزاری کارگاه های آموزشی مجازی تئاتر از موضوعات کمتر مورد مناقشه صاحب نظران و کارشناسان این حوزه بود. کارگاههایی که این روزها بازارشان بیش از سایر بخش های نمایشی گرم است.

|

نظرات کاربران