در حال بارگذاری ...
  • گفت‌وگو ایران تئاتر با علی شاه صفی کارگردان نمایش «جنگل مهربانی»:

    کودکان منتقدانی بی رحم اما دوست داشتنی هستند

    ایران تئاتر: علی شاه صفی کارگردان نمایش «جنگل مهربانی» معتقد است کودکان منتقدانی بی رحم اما دوست داشتنی هستند که صادقانه ما را نقد می کنند.

    علی شاه صفی گرچه بیشتر تمرکزش در این سالها بر فیلمسازی بوده، اما از هنرمندان با تجربه تئاتر به حساب می آید. او فعالیت هنری اش را در سن 15 سالگی با ساخت فیلم کوتاه و آماتور «سرباز کوچک» در سال 1375 شروع کرد و با فیلمسازی، دستیار در فیلم های کوتاه و سریال های تلویزیونی تلاش کرد ردپای مناسبی از خود در عرصه فیلمسازی به جای گذارد؛ هرچند او نیز به مثابه خیلی از هنرمندان تئاتر هرگز نتوانست از عشق و علاقه به این هنر متعالی دست بکشد و همواره نگاهی خاص به آن داشت.

    شاه صفی در سال 1382 وارد دانشکده هنر و معماری شد و نزد اساتید نامداری همچون استاد فقید حمید سمندریان، احمد دامود، دکتر ناظر زاده، مسعود موسوی. ناصر باباشاهی، حسن ارسیا، امیر اشرف آریانپور و ... تلمذ کرد و در رشته کارگردانی تئاتر فارغ التحصیل شد.

    نگارش، کارگردانی و طراحی صحنه بیش از ۱۰ نمایش  بلند بزرگسال و کودک، بازی در بیش از ۱۰ اثر نمایشی و دستیاری کارگردان در بیش از ۱۰ اثر حرفه ای تئاتر از جمله آثار این هنرمند در حوزه نمایش است.

    اجرای نمایش «جنگل مهربونی» در فرهنگسرای نیاوران ما را برآن داشت تا با ایشان گفت و گویی داشته باشیم.

    در حوزه تئاتر کودک و نوجوان حضور جدی دارید، فکر می کنید چرا به این سمت کشیده شدید؟

    همواره اعتقاد دارم کودکان به عنوان ذخیره ها و گنجینه های هر جامعه ای شناخته می شوند به همین دلیل باید بزرگترین دغدغه اجتماع باشند. نظر به اینکه تئاتر یکی از موثرترین راههای تعلیم و تربیت است و ارتباط بسیار تنگاتنگی با آموزش و پرورش دارد دوست دارم سهمی در این مهم داشته باشم. هرچند متاسفانه تئاتر در حوزه کودک مهجور است و علی رغم وجود اساتید، هنرمندان و پژوهشگران دغدغه مند دست حمایت مسئولان آنگونه که باید در کنارشان نیست. به همین دلیل هم هست که می بینیم کار هنرمندان تئاتر کودک  بیشتر دل و عاشقانه است و حتی کسانی که از این راه درآمدزایی می کنند در وهله اول عاشق کودکان هستند.

    من نیز کارم را در تئاتر از حوزه بزرگسال آغاز کردم اما در برهه ای به خاطر مشکلاتی مجبور شدم از این فضا دور شوم و وقتی دوباره به کار تئاتر برگشتم احساس کردم تنها چیزی که حال مرا خوب می کند کار برای کودکان است. بیش از یکسال در این حوزه مطالعه و پژوهش کردم و کارهای زیادی دیدم تا بتوانم کار برای کودک را بشناسم و بدانم برای چه کسی و با چه تفکری کار می کنم. کودکان منتقدانی بی رحم اما دوست داشتنی هستند یعنی صادقانه ما را نقد می کنند و این خیلی لذت بخش است. هم آستانه تحمل ما را بالا می برد و هم ما را مجبور می کند کارمان را درست انجام دهیم و به شعورشان احترام بگذاریم. علاقه من به این دنیا به خاطر همین صداقت است.  

     

    چه مولفه هایی در نمایشنامه «جنگل مهربون» یا همان «دادگاه حیوانات» شما را متقاعد کرد که آن را برای اجرا به صحنه ببرید؟

    قبل از هرچیز باید بگویم همکاری من با سرکارخانم مروستی از سال 1394 شروع شده و تاکنون کاری نبوده که به صورت اشتراکی انجام نداده باشیم. ایشان شاعر بسیار توانمند در حوزه کودک و نوجوان و نویسنده ای توانایی هستند. در آثار متعدد تلویزیونی مثل فیتیله، پف فیلم و ... کارکرده و سابقه درخشانی در این حوزه دارد.

    بعد از اجرای موفق «روز روزگاری شلمرود» در فرهنگسرای تهران و تجربه اول همکاری تئاتری من با ایشان که به عنوان شاعر در آن نمایش فعال بود، احساس کردم فکر، توانایی نویسندگی و از همه مهمتر احاطه خیلی خوبی به دنیای کودک و نوجوان دارد لذا از ایشان خواستم براساس موضوعات روز جامعه متنی بنویسد تا کار کنیم. در میان همه موضوعات روز جامعه، احساس کردم مسئله حیوان آزاری خاص است. مشورتی در این خصوص با خانم مروستی انجام دادیم و در نهایت طی حدود 2 تا 2ماه و نیم متن نوشته و آماده اجرا شد.  

    علت انتخاب این متن در وهله اول آموزشی بودن آن است. تلاش داشتیم با بهره گیری از مولفه های نمایش خلاق و با درگیری ذهن کودک و نوجوان و ایجاد حس همذات پنداری در او به صورت غیرمستقیم به کودکان آموزش بدهد.

    مولفه دیگری که مرا ترغیب به اجرا کرد ریتمیک بودن دیالوگ ها بود. دیالوگ ها شعرگونه نیستند بلکه ریتمیک نوشته شده اند تا آهنگین اجرا شوند و به کار زیبایی دهند. که این موضوع جدای از شعرهای متعددی است که در پیشبرد داستان کمک می کنند.

    روند رو به رشد شخصیت های داستان از ابتدا تا انتهای نمایش نیز یکی دیگر از مولفه هایی بود که مرا مشتاق به اجرا کرد.

    خدا را شکر در گام اول متن جنگل مهربون در جشنواره ایران زمین رتبه برتر را کسب کرد و نشان داد که انتخاب خوبی داشته ام.

     

    در طول اجرا این حس را به مخاطب القا می شود، که در بخشهای مختلف تلاش داشتید -فارغ از نقد یا تحلیل- در مسیر ایجاد حس همذات پنداری شیوه های خلاقانه ای بکار ببرید دوست دارم بدانم در شیوه اجرا بیشتر بر چه موضوعاتی متمرکز بودید؟

    همیشه تلاش داشتم در اجرای نمایش به نحوی مرزهای بزرگسال و کودک را به هم نزدیک کنم. دوست داشتم بدانم چقدر تخیل کودک به تخیل بزرگسال نزدیک است و با همین تفکر  خودم را دچار چالش هایی کردم که نمی دانستم در نهایتش چه اتفاقی می افتد. مثلا دکورها را با المان های کوچک طراحی کردم یا بازیگران را با تن پوش و گریم مختصر به روی صحنه فرستادیم تا ببینم آیا فضای ذهنی برای کودک خلق می شود و در ایجاد حس همذات پنداری کمک می کند یا نه. در میزانس، فرم های صحنه و ... نیز تغییراتی در همین مسیر ایجاد کردم. خدا را شکر پاسخ خوبی از مخاطب گرفتیم.

     

    احساس می کنید به نتیجه دلخواه تان رسیدید؟

    اگر جسارت به ساحت معلم های خودم نباشد به خاطر چند سالی تدریس در حوزه تئاتر کودک و نوجوان بودم تاکید زیادی به آموزشی بودن، تربیتی بودن و پرورشی بودن آثار تئاتری دارم.  در این نمایش نیز مضمون نقد حیوان آزاری و حفظ محیط زیست در دستور کار ما بود و دریافتی که در انتهای نمایش از مخاطب داشتیم نشان داد که به هدفمان رسیدیم.

     

    به عنوان یک هنرمند فعال در عرصه تئاتر کودک و نوجوان، مهمترین دغدغه این حوزه را چه می دانید؟

    به نظرمن تئاتر وظیفه فرهنگسازی و آموزش مهارت های زندگی را بر عهده دارد و این نقش چه در مخاطب کودک و چه بزرگسال تفاوتی ندارد. ما با تئاتر قرار است تربیت کنیم، فرهنگسازی کنیم و مهارت های اجتماعی را آموزش دهیم. این بزرگترین رسالت ماست. این موضوع در عصر حاضر که به خاطر مسائل اقتصادی و مشکلاتی که در جامعه وجود دارد و بسیاری از خانواده ها یکسری وظایف را نه عمدا بلکه ناخواسته در حوزه تربیت فرزندان فراموش می کنند مهم تر و قابل تامل تر می کند. ضمن اینکه همین مشکلات پیرامونی یک نوع خستگی در خانواده ها  وجود آورده که لاجرم همه را نیازمند شادی می کند. این دو اتفاق هنرمندان تئاتر را به سمت ایجاد یک اجرای آموزشی و در عین حال شاد هدایت می نماید. هرچند متاسفانه در برخی نمایش ها وزنه شادبودن خیلی سنگین تر است.

    توجه به مقوله شادی بی شک بسیار خوب است به شرطی که به مولفه اصلی یعنی آموزش و پرورش صدمه نزد. به عقیده من این مهمترین دغدغه تئاتر کودک است و گروه اجرایی باید با هوشمندی بر آن فائق آیند تا بتوانند سیاست های کلی و تفکرات اصلی را در قالب های مخاطب پسند ارائه کنند.

    متاسفانه بعضا دیده می شود که ایجاد آثار سرگرم کنند و شاد در اولویت برخی کارگردانان قرار می گیرد. هرچند نظر به اینکه جلب نظر مخاطب و گیشه یکی از موضوعات مهم برای کارگردان است اما باید در مسیر ایجاد یک تعادل در بین دو مقوله آموزشی بودن و سرگرم بودن ایجاد کرد.

     

    ممنون از زمانی که به ما اختصاص دارید در پایان اگر صحبت خاصی با مخاطبان سایت دارید بفرمایید؟

    درست یا نادرست، بپذیریم یا نپذیریم در حال حاضر بیشترین مخاطب تئاتر امروز کودکان هستند. در حال حاضر هنرمندان تئاتری که در فرهنگسراها نمایش اجرا می کنند عمدتا تحصیلات بالایی دارند و تلاش می کنند به بهترین شکل با هزینه شخصی برای کودکان و نوجوانان نمایش به روی صحنه ببرند تنها خواسته ما این است که حمایت بیشتری بشویم تا در این شرایط اقتصادی بتوانیم با تمرکز بهترین این وظیفه خطیر را به اجرا درآوریم.

     

     




    مطالب مرتبط

    مروری بر یکسال فعالیت در حوزه تئاتر دفاع مقدس و فرهنگ مقاومت

مقاومت روی صحنه نمایش 
برگزاری 7 جشنواره سراسری و اجرای بیش از 100 اثر
    مروری بر یکسال فعالیت در حوزه تئاتر دفاع مقدس و فرهنگ مقاومت

    مقاومت روی صحنه نمایش
    برگزاری 7 جشنواره سراسری و اجرای بیش از 100 اثر

    ایران تئاتر_علی رحیمی: سال 98 را بی شک باید به عنوان یکی از فعال ترین سالهای هنرمندان حوزه تئاتر دفاع مقدس بدانیم. سالی که با وجود کاهش همایش ها و جشنواره ها، بیش از 100 اثر نمایشی به اجرا درآمد.

    |

    مروری برحضور بین‎ المللی نمایش ایران در سال 98:

یکسال مراودات تئاتر ایران در جهان نمایش
    مروری برحضور بین‎ المللی نمایش ایران در سال 98:

    یکسال مراودات تئاتر ایران در جهان نمایش

    ایران تئاتر: ایران تئاتر به روال هر ساله حضور هنرمندان و گروه‌های تئاتری در رویدادهای بین المللی را در یک تصویر عمومی به مخاطبان خود ارائه می‌کند؛ و اینک تصویری از آنچه در سال 98 از سوی هنرمندان ایرانی در جهان نمایش ارائه شد، پیش روی شماست.

    |

    نگاهی به فعالیت های تئاتر کشور با موضوع دینی در  1398

یک سال اندیشه دینی در تئاتر ایران 
برگزاری 11 جشنواره و اجرای بیش از 25 نمایش ویژه
    نگاهی به فعالیت های تئاتر کشور با موضوع دینی در 1398

    یک سال اندیشه دینی در تئاتر ایران
    برگزاری 11 جشنواره و اجرای بیش از 25 نمایش ویژه

    ایران تئاتر: با برنامه ریزی مدون اداره کل هنرهای نمایشی، ‌توجه سازمانهای مرتبط با حوزه های دینی و مذهبی و حمایت هنرمندان تئاتر کشور،‌ مخاطبان 11 جشنواره و بیش از 20 نمایش دینی را در سال 98 نظاره گر شدند.

    |

    ایران تئاتر به مناسبت 22 اسفند روز گرامیداشت شهدا بررسی کرد:

یکسال تئاتر با روایت شهدا
    ایران تئاتر به مناسبت 22 اسفند روز گرامیداشت شهدا بررسی کرد:

    یکسال تئاتر با روایت شهدا

    ایران تئاتر: همزمان با 22 اسفند ماه روز گرامیداشت شهدا برا آن شدیم تا با بررسی آماری اقداماتی که هنرمندان تئاتر در مسیر گرامیداشت یاد و خاطره شهدا انجام دادند، به این سوال پاسخ دهیم که: ما برای شهدا چه کردیم؟

    |

    یک یاد آوری به مناسبت روز جهانی زن:

رد پای کمرنگ قهرمانان هویت ساز زن ایرانی در آثار نمایشی
    یک یاد آوری به مناسبت روز جهانی زن:

    رد پای کمرنگ قهرمانان هویت ساز زن ایرانی در آثار نمایشی

    ایران تئاتر- علی رحیمی: در روزگاری که در پس نوگرایی های فرهنگی و ساختاری در عرصه جهانی، جامعه در تضاد میان عقاید سنتی و مدرن با چالش های هویتی روبروست، هنرمندان تئاتری چگونه نقش فرهنگسازی خود را ایفا می کنند؟

    |

    پیشنهاد علیرضا کوشک جلالی برای هنرمندان تئاتر در بحران کرونا:

مجموعه ای شویم در کنار یکدیگر
تجربیات خود را از بهبود شرایط به اشتراک بگذاریم
    پیشنهاد علیرضا کوشک جلالی برای هنرمندان تئاتر در بحران کرونا:

    مجموعه ای شویم در کنار یکدیگر
    تجربیات خود را از بهبود شرایط به اشتراک بگذاریم

    علیرضا کوشک جلالی در پیامی صوتی از آلمان از تمام هنرمندان تئاتر خواست در ایامی که ویروس کرونا فضای جهان را ملتهب کرده است و امکان خروج از خانه و اجرای برنامه ها سخت است، به جای اندوهو نگرانی، با راه اندازی کانال در فضای مجازی، در کنار هم باشیم.

    |

    گفت‌وگو ایران تئاتر با رضاگشتاسب پرکارترین نمایشنامه نویس بخش صحنه ای که از دو اثرش در فجر 38تقدیر شد:

جشنواره فجر یک کلاس درس است
    گفت‌وگو ایران تئاتر با رضاگشتاسب پرکارترین نمایشنامه نویس بخش صحنه ای که از دو اثرش در فجر 38تقدیر شد:

    جشنواره فجر یک کلاس درس است

    ایران تئاتر: رضا گشتاسب با ۳ نمایشنامه «دستهایت کو مم حسن»، «کوچه مختار بود و ساسان بود و سیمین» و «چند روایت نامعتبر از آنچه نمی دیدیم» پرکارترین نمایشنامه نویس بخش صحنه‌ای سی و هشتمین جشنواره بین المللی فجر است.

    |

    شهرام کرمی در مراسم رونمایی از آثار دفتر انتشارات و پژوهش‌های اداره کل هنرهای نمایشی:

امیدوارم مجموعه «ماندگاران صحنه» مستمر ادامه یابد
    شهرام کرمی در مراسم رونمایی از آثار دفتر انتشارات و پژوهش‌های اداره کل هنرهای نمایشی:

    امیدوارم مجموعه «ماندگاران صحنه» مستمر ادامه یابد

    شهرام کرمی در مراسم رونمایی از آثار دفتر انتشارات و پژوهش‌های اداره کل هنرهای نمایشی با اشاره به اینکه امیدوارم مجموعه «ماندگاران صحنه» مستمر ادامه یابد، گفت: در تمامی دنیا برای نویسندگان و هنرمندان مرجعی وجود دارد که به واسطه آن می‌توان با زوایای فردی، شخصی و ویژگی‌های ...

    |

    نظرات کاربران