در حال بارگذاری ...

نوشتاری در اهمیت آموزش و نقد تئاتر

شهرام محرابی: یک پای تئاتر در فلسفه و پای دیگر آن در شعر است. شاعرانگی و فلسفه یک اثر هنری را شکل می‌دهد و تئاتر از هردوی این‌ها بهره‌مند است؛ یعنی دنیای تئاتر دنیای پر از رمز و رازهاست رمزی که فیلسوف می‌آفریند و رازی که شاعر می‌سازد. هر چه رمزها و رازها برای مخاطب  آشکار گردد، از دیدن اثر لذت دوچندان می‌برد. به‌طوری‌که که تئاتر هنری است زنده و پویا که درست در زمان آفرینش با تماشاگران خود پیوند می‌یابد. زنده‌بودن تئاتر سبب می‌شود تا نقد در تئاتر اهمیتی زیادی یابد. فراوان دیده، خوانده و شنیده‌ایم که یک یا شماری از نقدها بر اجراهایی پسین یک تئاتر تأثیر و تأثیرهای جدی و ژرف گذارده‌اند. در حوزه هنر تئاتر دو عنصر مهم نقد و آموزش و البته عنصری جدایی‌ناپذیر از تئاتر هستند که همین دو عنصر سال‌هاست در جشنواره‌های استانی، منطقه‌ای و سراسری مورد غفلت واقع‌ شده است. متأسفانه جلسات نقد بررسی و کلاس‌های آموزشی به‌طورکلی حذف یا بسیار کم‌رنگ شده است درصورتی‌که منتقد می‌تواند در جریان سازی تئاتر اهمیت فوق‌العاده‌ای داشته باشد؛ و آموزش نیز از مسائل بنیادی تئاتر امروز است.

هرگونه رشد و توسعه در حوزه تئاتر باید همواره از این دو عنصر بهره‌مند باشد. زمانی که اثر مورد ارزیابی و قضاوت شفاف قرار نگیرد نمی‌تواند به یک اثر کامل و موفق تبدیل شود؛ و از طرفی نقد اثر باعث می‌شود فهم مخاطب روشن و بهتر شود تا پیوند میان اثر و مخاطب را گره بزند؛ و منتقد دقیقاً در اینجا نقش پلی را که میان تئاتر و مخاطب است، ایفا می‌کند. خوشبختانه امسال در بیست و یکمین جشنواره تئاتر منطقه‌ای مغان به همت شورای سیاست‌گذاری جشنواره و ستاد اجرایی همزمان با برگزاری جشنواره جلسات‌ نقد و بررسی پس از اجرا و همچنین کلاس‌های آموزشی توسط کارشناسان و متخصصین دایر و برگزار شد؛ و استقبال خوبی هم از طرف هنرمندان و تماشاگران شد و جلسات نقد بررسی در جهت شفاف‌سازی و آنالیز اثر، در حضور کارگردانان و عوامل اجرایی مورد ارزیابی شد. انتظار می‌رود در تمامی جشنواره‌ها به‌ویژه استانی فضای مناسب برای آموزش یا کارگاه آموزشی و زمان بهتر برای جلسات نقد و بررسی در جدول زمان‌بندی جشنواره قرار گیرد تا هنرمند و مخاطب این حوزه به شاعرانگی و فلسفیان این هنر به‌وضوح پی ببرد و پیوند میان مخاطب و اثر شکل بگیرد؛ این اتفاق نمی‌افتد مگر با تأکید بر موارد فوق‌الذکر و اهمیت دادن به آموزش و ضروری دانستن نقد و بررسی آثار. البته این آموزش و نقد اثر نباید به برگزاری جشنواره‌ها و رویدادها محدود شود و ضرورت دارد در طول سال و در کنار اجراهای عمومی و هنگام روی صحنه رفتن آثار استانی و شهرستانی انجام شود.

بهتر است سیاست‌گذاران و نهادهای مرتبط با موضوع به‌مرور برگزاری جلسات نقد و بررسی و آموزش را از پیوست‌های ضروری اجراها دانسته و بر اهمیت موضوع تأکید کنند؛ و این تأکید صرفاً روی کاغذ بیانیه هیئت‌داوران جشنواره جا خوش نکند و به‌صورت عملی بر اجرای آن تأکید شود. بدیهی است ادبیات و هنر از زمان ارسطو تا به امروز در سایه نقد و آموزش پیشرفت چشمگیر داشته است. منابع بسیار و نظریات متفاوتی در حوزه نقد هنر و ادبیات به‌ویژه تئاتر ارائه‌ شده است که مطالعه آن‌ها هم برای هنرمندان تئاتر و هم برای کارشناسان حوزه آموزش و نقد الزامی است.




مطالب مرتبط

نگاهی به نمایش «سلفی» نوشته و کار فریدون ولایی

سایه‌ها به‌مثابه ضمیر ناخودآگاه و نفس انسانی
نگاهی به نمایش «سلفی» نوشته و کار فریدون ولایی

سایه‌ها به‌مثابه ضمیر ناخودآگاه و نفس انسانی

سیدعلی تدین صدوقی: نمایش «سلفی» همان‌طور که از نامش پیداست درواقع اشاره به خود است. شاید بتوان «سلفی» را به خودی معنی کرد یا با خود بودن. نمایش نیز حول این موضوع می‌گردد «آنچه به خود و به ...

|

نگاهی به نمایش «پرده‌خانه» به نویسندگی بهرام بیضایی و کارگردانی گلاب آدینه

بیرون از تاریکی
نگاهی به نمایش «پرده‌خانه» به نویسندگی بهرام بیضایی و کارگردانی گلاب آدینه

بیرون از تاریکی

علیرضا نراقی: نمایش «پرده‌خانه» نوشته بهرام بیضایی و به کارگردانی گلاب آدینه که مدتی است در تماشاخانه شهرزاد اجرا می‌شود نمونه درست و کاملی است از آنچه نمایشی به‌هنگام می‌توان خواند. ...

|

حاشیه‌ای بر نمایش «این آب آشامیدنی نیست» به کارگردانی طاها محمدی

نمایشی که دود و نابود شد
حاشیه‌ای بر نمایش «این آب آشامیدنی نیست» به کارگردانی طاها محمدی

نمایشی که دود و نابود شد

علیرضا نراقی: انتخاب یک متن علاوه بر اتکا بر علت‌های نمایشی و مجذوب‌کننده، قطعاً برآمده از نوعی کشش موضوعی و خورندها و پسندهای زمانی و جغرافیایی است. یک متن – هر متنی- پیامی است به دنیای بیرون، پس با ...

|

نگاهی به نمایش «سکوت آخر» اجراشده در جشنواره تئاتر استان تهران

جدل‌ها دوام نمی‌آوردند اگر یک‌طرف مقصر بود
نگاهی به نمایش «سکوت آخر» اجراشده در جشنواره تئاتر استان تهران

جدل‌ها دوام نمی‌آوردند اگر یک‌طرف مقصر بود

سعید محبی: «سکوت آخر» داستان بازجویی در مورد حادثه‌ای جنایی است که روی صحنه جان می‌گیرد. در پی یک قتل، بازجویی از مظنونین حادثه انجام می‌شود تا مشخص شود مقصر اصلی کیست؟ نمایش با صدایی ...

|

نقدی بر نمایش «نوکر شیطان» نوشته رسول بانگین و کار فاطمه زمانی

اجتماعی زمخت و پلشت یا سبکی ریشه‌دار
نقدی بر نمایش «نوکر شیطان» نوشته رسول بانگین و کار فاطمه زمانی

اجتماعی زمخت و پلشت یا سبکی ریشه‌دار

رضا آشفته: «نوکر شیطان»، نمایشی به‌ قاعده متون و اجراهای اسماعیل خلج در قهوه‌خانه و ته شهر می‌گذرد؛ بخشی از مردمان که دچار فقر مادی و فرهنگی‌اند و نمی‌دانند چگونه نسبت به ...

|

نظرات کاربران