در حال بارگذاری ...
یادداشت دبیر جشنواره نمایش‌های آیینی و سنتی به مناسبت روز ملی تئاتر

غنچه تئاتر و شکوفایی طبیعت ایران

احمد جولایی: 27 مارس، برابر با هفتم فروردین‌ در تقویم هجری خورشیدی، مصادف با روز ملی هنرهای نمایشی است. اما به‌راستی چرا؟ چرا تئاتر باید یک روز اختصاصی داشته باشد؟

کودک، زمین، مادر، پُست و ارتباطات و... ازجمله مواردی هستند که یک روز جهانی در تقویم دارند؛ پدیده‌هایی که اهمیت و ضرورت‌شان در زندگی بر کسی پوشیده نیست؛ چنان‌چه جهان بی‌کودک غیرقابل‌تصور و بی‌آینده است، چرا که همه جوامع، آینده و بقای خود را مدیون کودکان آن جامعه هستند و عنصر کودک هم بلاشک بدون مادر، مفهومی تخیلی است، حتی اگر نمایشنامه «سینه‌های تیرزیاس» باشد و حوادث آن، و زمین این تنها تکیه‌گاه و زیست‌بوم آدمی که چون گهواره‌ای در این ربع مسکون شرایط ادامه حیات را برای بشر فراهم می‌کند.

چرا در مقابل این‌چنین مواردی که نبودشان ادامه زندگی را ناممکن می‌سازد، تئاتر هم دارای یک روز جهانی است؟ چه خصیصه‌ای در ذات تئاتر نهفته است که کنار موضوعات بااهمیتی که آینده حیات جوامع بشری را تضمین می‌کنند و تجسم می‌بخشند، قرار می‌گیرد؟

اگر حکیم و هنرمند ایرانی، خیام نیشابوری هزار سال پیش دریافت که ما «لعبتکانیم و فلک لعبت‌باز» و عروسک بودن‌مان در دستان یک عروسک‌گردان را یادآور شد که در مقابل دنیای مجاز معنی می‌‌یابد و شاید بر اساس درس‌آموزی در زندگی بشر، در برابر دنیای حقیقی است، پیام او اما به‌گونه‌ای دیگر بر دفتر شاعر معاصر ایرانی، نیما یوشیج نشست که در جشن تولد یک‌سالگی فرزندش از لبانش ساری و جاری شد؛ «اکنون یک بهار، تابستان، پاییز و زمستان را پشت سر گذاشتی، بعد از این همه‌چیز تکراری است.» او با این عبارت ساده یادآور می‌شود که برای رهایی از ملال تکرار، باید اندیشید، نظیر فارابی، خواجه‌نصیرالدین طوسی که رجحان آدمی را بر دیگر حیوانات نه تفکر، بلکه تخیل می‌داند، چیزی که پایه‌گذار تکنولوژی و صنعت، مهندسی طراحی صنعتی و سایر پدیده‌های هنری می‌شود.

جایی که حکیم نظامی هم می‌سراید:

پرده اول چو برانداختند               جلوت اول به سخن ساختند

چون قلم آمد شدن آغاز کرد         چشم جهان را به سخن باز کرد

نیست درین کهنهٔ نوخیزتر           موی شکافی ز سخن تیزتر

از هنگامی‌ که ارسطو تئاتر را به شکل جدید و آکادمیک تعریف کرد تا زمانی که ژان کوکتو در سال 1962 تا دیگرانی نظیر آرتور میلر یا پابلو نرودا، جسیکا کاوا و... در پیام‌های خود به مناسبت روز جهانی تئاتر منعکس و یادآور شدند و همه‌ساله در چند صد مرکز و انجمن هنرهای تئاتری، ضمن اعلام خواسته‌های خود، به حمایت از این پدیده تمدن بشری و حمایت از این هنر شریف و نجیب و انسانی پرداخته‌اند، حفظ‌ شده است، هنری که بنا به اعلام ITI با هدف اعتلای مبادلات بین‌المللی، دانش و عمل در حیطه هنرهای نمایشی، برانگیختن نیروی خلاقیت و همکاری دست‌اندرکاران تئاتر، آگاه‌سازی افکار عمومی از لزوم به‌حساب آوردن آفرینندگی هنری در قلمرو توسعه تعمیق درک مشترک، برای تحکیم صلح و دوستی میان ملت‌ها و پیوستن به دفاع از اهداف شریف و انسانی یونسکو به‌عنوان یک سازمان جهانی استوار است.

حفظ فرهنگ، آیین و سنت‌های جوامع با نگاهی به اهداف یادشده هم ممکن و هم ضروری به نظر می‌رسند، پس باید حق داد به کسانی که تئاتر را هم در کنار واژگانی چون کودک، زمین، مادر و ... دارای اهمیتی در حد یک روز جهانی دانسته‌اند. همان عصاره‌ای که تاریخ، فرهنگ، دین، حقوق و سایر ارتباط جوامع بشری را در خود منعکس می‌کند و فرازها و فرودهای هر قومی را چونان آینه‌ای می‌تاباند تا چراغ راه آینده باشد، همان‌طور که درباره‌اش می‌تواند گفت: خورشیدترین حادثه‌ها، در تو درخشید.
حرکت، سکون، اشاره، زبان، حکمت و سخن که اجزا و اعضای آن هستند؛ پس تا سخن است، از سخن آوازه باد.




مطالب مرتبط

امیرحسین انصافی مطرح کرد

حضور متفاوت عمو نوروز با استفاده از هوش مصنوعی در تئاتر
امیرحسین انصافی مطرح کرد

حضور متفاوت عمو نوروز با استفاده از هوش مصنوعی در تئاتر

امیرحسین انصافی نویسنده و کارگردان نمایش «هر روز نوروزه» می‌گوید پدر (جواد انصافی) به‌عنوان شخصیت عمو نوروز در نمایش بسیار تاثیرگذار است. نوع تیپی که او در این اجرا دارد با همه اجراهایی که تاکنون داشته‌ است، متفاوت است و به صورت فیزیکی در این نمایش حضور ندارد بلکه با کمک هوش ...

|

تجلی خواب یونگ در «روزی روزگاری سمنگان»

تجلی خواب یونگ در «روزی روزگاری سمنگان»

مریم سلیمی*: «روزی روزگاری سمنگان» به نویسندگی نازنین گودرزیان و محمودرضا رحیمی به شخصیت جمعی یا اجتماعی افرادی می‌پردازد که اکنون، پس از سال‌ها دارای یک روح جمعی هستند. همان نسخه جهانی یونگ ...

|

بازگشایی درهای سالن سینما-تئاتر کانون به روی تئاتر

سالن خاموشی که با «عطر آدم» روشن شد
بازگشایی درهای سالن سینما-تئاتر کانون به روی تئاتر

سالن خاموشی که با «عطر آدم» روشن شد

داوود کیانیان: سالن سینما-تئاتر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان واقع در خیابان خالد اسلامبولی (وزرا)، از آن سالن‌هایی است که پیشینه تاریخی و پر ماجرایی دارد. بزرگانی مانند زنده‌یاد «بیژن ...

|

نقدی بر نمایش «نفرین رزالین» نوشته و کار مسعود طیبی

رومئو و ژولیت؛ قربانیان عشقی نافرجام در رقابت صاحبان قدرت
نقدی بر نمایش «نفرین رزالین» نوشته و کار مسعود طیبی

رومئو و ژولیت؛ قربانیان عشقی نافرجام در رقابت صاحبان قدرت

سیدعلی تدین صدوقی: این شب‌ها گذرتان به تئاتر شهر بیفتد در سالن قشقایی می‌توانید تماشاگر نمایش «نفرین رزالین» تازه‌ترین اثر نمایشی مسعود طیبی باشید. نمایشی که درام معروف «رومئو و ...

|

مهدی حبیبی، نویسنده و کارگردان نمایش «یک اتفاق ساده»:

اثری موفق است که با تأسی به قرآن و روایات، موضوعات روز جامعه را بازگو کند
مهدی حبیبی، نویسنده و کارگردان نمایش «یک اتفاق ساده»:

اثری موفق است که با تأسی به قرآن و روایات، موضوعات روز جامعه را بازگو کند

مهدی حبیبی، نویسنده و کارگردان نمایش «یک اتفاق ساده» عمومیت دادن اجرای نمایش‌های رضوی را از نقاط قوت این دوره دانست و گفت هنر و اثری موفق است که با تأسی به قرآن و روایات، موضوعات روز جامعه را بازگو کند.

|

سیداحمد علوی، عضو شورای اسلامی شهر تهران خبر داد

اختصاص بودجه برای توسعه پردیس تئاتر تهران ضرورت دارد
سیداحمد علوی، عضو شورای اسلامی شهر تهران خبر داد

اختصاص بودجه برای توسعه پردیس تئاتر تهران ضرورت دارد

سیداحمد علوی، عضو شورای اسلامی شهر تهران در بازدید از پردیس تئاتر تهران بر‌ اختصاص بودجه به‌منظور توسعه و‌ تکمیل اقدامات نیمه‌تمام این مرکز فرهنگی هنری تأکید کرد.

|

امیر مشهدی‌عباس عضو هیئت انتخاب آثار بخش تئاتر کودک و نوجوان رضوی:

حضور گروه‌های حرفه‌ای در این دوره چشمگیر بود
امیر مشهدی‌عباس عضو هیئت انتخاب آثار بخش تئاتر کودک و نوجوان رضوی:

حضور گروه‌های حرفه‌ای در این دوره چشمگیر بود

امیر مشهدی‌عباس عضو هیئت انتخاب آثار بخش تئاتر کودک و نوجوان رضوی گفت جشنواره امسال پیشرفت بسیار عجیبی دارد و آن‌هم به دلیل این است که کسانی که در آن شرکت کرده‌اند اکثر از حرفه‌ای‌های تئاتر کشور هستند.

|

نظرات کاربران